Meest corrupte lidstaat Bulgarije is nu voorzitter van de EU

Europese Unie

Een vice-premier die Roma omschrijft als ‘wilde apen’. Het is een van de redenen dat EU-ambtenaren bezorgd zijn over het Bulgaarse voorzitterschap, dat net is begonnen.

Het nationale cultuurpaleis in Sofia, waar de vergaderingen van de Europese Raad zullen plaatsvinden. Foto AFP / Dimitar Dilkoff

‘Verenigd staan we sterk’, zo luidt het motto waarmee Bulgarije het EU-voorzitterschap per 1 januari op zich heeft genomen. Maar of het land in staat zal blijken de Europese lidstaten te verenigen, is de vraag. Niet alleen is Bulgarije, dat in 2007 toetrad, het armste land van de Unie, ook heeft het de reputatie het meest corrupt te zijn, de pers aan de leiband te hebben en staat het onder speciaal economisch toezicht van Brussel.

Daarbij erft Sofia enkele loodzware dossiers van voorganger Estland, waaronder de Brexit, migratie en het vraagstuk rond de herverdeling van vluchtelingen. Niet bepaald onderwerpen waarover de Europese lidstaten het eens zijn.

Tot overmaat van ramp joegen vertegenwoordigers van de ultrarechtse Verenigde Patriotten, die in de regering zitten, Brusselse ambtenaren de laatste maanden met onomwonden racistische uitspraken de stuipen op het lijf. Verenigde Patriotten is een coalitie van drie rechtse partijen die 7 van de 21 ministersposten bezet in het kabinet van de centrumrechtse GERB, onder leiding van oud-bodyguard Boiko Borisov.

„Wilde apen”, zo omschreef vice-premier Valeri Simeonov de Roma-bevolking in het land. Krasimir Karakatsjanov, vice-premier en oud-minister van Defensie, suggereerde onlangs de vluchtelingencrisis te bezweren met geweld en wapens. Het leidde tot onthutste reacties. „Dit is absoluut onacceptabel. Ik ben zeer nerveus”, aldus Vera Jourova, Europees Commissaris van Justitie.

In 2016 bleek dat de Europese Rekenkamer kort van tevoren protesteerde tegen de EU-toetreding van Bulgarije en Roemenië in 2007. Lees daarover: Rekenkamer EU was in 2007 tegen toetreding Bulgarije en Roemenië

Klimaatscepticus

Geen wonder dat EU-vertegenwoordigers „zeer bezorgd” zeiden te zijn over de prominente rol die de Bulgaren binnenkort zullen spelen op het Brusselse toneel, zoals website Politico schreef. In december namen EU-lidstaten op het nippertje een belangrijke klimaatwet aan, mede om te voorkomen dat de Bulgaarse milieuminister Neno Dimov – een klimaatscepticus die de opwarming van de aarde eens omschreef als „bedrog” – roet in het eten zou kunnen gooien. Ondertussen vrezen anticorruptie-activisten juist dat Brussel vanwege het voorzitterschap de komende zes maanden minder streng zal zijn voor Sofia.

Zij kunnen enige hoop putten uit het besluit, afgelopen dinsdag, van president Rumen Radev, om nieuwe anticorruptiewetgeving af te schieten. De wet, onlangs goedgekeurd door het parlement, voorzag in de oprichting van een speciale eenheid om hoge functionarissen te onderzoeken op corruptie. Radev sloot zich aan bij critici die stelden dat het parlement te veel controle zou krijgen bij de benoeming van de eenheid. Met een serieuze herziening van de wet heeft Sofia nog een kansje om alle critici gunstig te stemmen.