OM: Satudarahs slaan ex-leden in elkaar

Proces tegen Motorclub

Het bestuur van motorclub Satudarah stond donderdag voor de rechter. Het OM zegt bewijs te hebben over drugs, wapens en geweld.

Justitie ziet Satudarah, een van Nederlands grootste motorclubs, als een criminele organisatie waarin geweld gewoon is. Foto Daniel Naupold

Eén voor één moeten de motorclubs eraan geloven. Vorige maand verbood de rechter de Bandidos, een relatief kleine club uit Limburg. Nu is de volgende aan de beurt: Satudarah, met honderden leden een van de grootste motorclubs van Nederland.

Het bestuur van Satudarah verscheen donderdag voor het eerst voor de rechter tijdens een regiezitting. De Molukse Nederlanders Xanterra M. (43), die de leider is van Satudarah, zijn broer Angelo M. (40) en Paul M. (48) hoorden de officier van justitie zeggen dat zij leiding geven aan een „criminele organisatie”.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft gekozen voor dezelfde strategie waarmee het eerder de Bandidos verboden wist te krijgen: een tweetrapsraket. Na jarenlang politie-onderzoek is zowel een strafrechtelijke als een civiele zaak aangespannen. Wanneer de strafrechter de verdachten vrijspreekt, kan het verzamelde bewijsmateriaal alsnog dienen om een civiel verbod op Satudarah af te dwingen. De lat voor zo’n civiel verbod ligt lager dan in het strafrecht.

Lees meer over hoe het OM de Bandidos verboden kreeg: Zelfs een Bandidos-tatoeage is straks niet veilig meer

Drugslijnen en wapens

Donderdag gaf de officier van justitie voor het eerst een indicatie van het bewijs dat er in de strafzaak tegen Satudarah ligt. Er zijn anonieme getuigenverklaringen over drugslijnen en wapens in het clubhuis. Maar de zaak leunt vooral op de wijze waarop Satudarah leden uit haar club zet, de zogenoemde ‘bad standing’.

In acht gevallen werden vertrekkende leden volgens justitie in elkaar geslagen en moesten zij 5.000 euro betalen aan de clubkas, bestemd voor het bestuur van Satudarah. Dergelijke regels geven volgens het OM aan dat bij Satudarah sprake is van „een way of life waarbij criminaliteit en geweld gewoon lijkt te zijn”. De leidinggevenden zouden „misdrijven gedogen, goedkeuren, bevorderen of anderen ertoe aanzetten”.

De advocaat van Xanterra M., Erik Thomas, noemde het pleidooi van de officier „een redelijk zwart-wit verhaal”. Hij wilde meer horen over de achtergrond van de bad standings waarbij geweld zou zijn gebruikt. „Er zit een verschil tussen of je een oud omaatje zomaar een klap geeft, of dat je iemand die met zijn poten in de clubkas heeft gezeten een klap geeft. Een verschil in nuance.”

Advocaat Mark Dunsbergen, die Angelo M. bijstaat, vroeg zich af waarom de clubleiding wordt verdacht van geweld waaraan zij zelf niet heeft deelgenomen. Volgens het OM blijven de leiders bewust overal buiten, maar beslissen zij wel welke leden een bad standing krijgen. Daarmee zijn zij verantwoordelijk voor het geweld dat daarbij komt kijken.

Of die redenering door de rechter wordt gevolgd, zal pas over ongeveer een jaar blijken als de zaak inhoudelijk wordt behandeld. De rechter boog zich donderdag alleen over de vraag of de Satudarah-leiders in afwachting van hun rechtszaak kunnen worden vrijgelaten. De verdediging had dat gevraagd omdat de verdachten graag bij hun familie willen zijn. Angelo M. wil de aankomende geboorte van zijn kind bijwonen. Vanwege de mogelijkheid dat zij op vrije voeten getuigen kunnen beïnvloeden, besloot de rechtbank hen voorlopig in hechtenis te houden.

Volgens de advocaten gaat achter het Satudarah-proces een „pr-offensief” van justitie schuil tegen motorclubs. Sinds 2011 voert de landelijke overheid gericht beleid om van criminaliteit verdachte motorclubs het leven zuur te maken. Clubhuizen worden gesloten, evenementen verboden, nieuwe leden krijgen huisbezoek van de politie. Vorig jaar erkende Satudarah-leider Xanterra M. in een vraaggesprek met NRC dat de motorclub last heeft van die aanpak: er komen steeds minder leden bij.