Ethiopische premier laat politieke gevangenen vrij

Gevangenen

De Ethiopische premier wil politieke gevangenen vrijlaten om zijn regime te redden. Zijn partij mort.

Premier Hailemariam Desalegn maakte bekend dat opnieuw gevangenen worden vrijgelaten. Foto Matt Campbell/EPA

Ethiopië laat al zijn politieke gevangenen vrij en sluit Makelawi, een berucht detentiecentrum. Dit besluit, woensdag genomen, komt als een grote verrassing en kan een radicale koerswijziging inluiden voor het repressieve Ethiopische regime van premier Haile Mariam Desalegn.

De regering sprak nooit eerder over „politieke gevangenen”, maar over criminelen en terroristen. Onder antiterrorismewetten zijn ten minste duizend burgers aangeklaagd. Tijdens de tot augustus geldende noodtoestand werden tegen ruim vijfduizend burgers rechtszaken begonnen. De meest prominente gevangenen zijn de journalisten Eskinder Nega en Woubshet Taye. Andargachew Tsege, leider van de oppositiegroep Ginbot7, werd in 2014 naar Ethiopië ontvoerd, waar hem de doodstraf wacht. Merera Gudina is leider van het Oromo Federale Congres en zit sinds 2016 gevangen. Het Oromo-gebied was de afgelopen jaren centrum van protesten.

Lees ook het nieuwsbericht: Ethiopië laat opnieuw politieke gevangenen vrij

Ethiopië volgt een op China georiënteerd ontwikkelingsmodel. Dit leidde tot grote economische vooruitgang, maar is gespeend van democratische vrijheden. Steeds meer jongeren gingen naar school, ze hebben toegang tot internet als de regering dat toestaat en ze willen dat hun grieven worden gehoord. Maar de overheid is autoritair en betuttelend en heeft het contact met de jeugd verloren. Jonge Ethiopiërs voerden de protesten aan.

Sinds oktober 2015 ageren jongeren in de centrale regio Oromia voor landrechten, onrust die zich uitbreidde naar de regio Amhara ten noorden van de hoofdstad Addis Abeba. Het harde optreden van leger en politie wakkerde de onvrede verder aan, plaatselijke bestuursraden werden overgenomen door betogers, politieagenten sloten zich bij de demonstranten aan. De betogingen namen de vorm aan van een volksopstand, tot premier Desalegn vorig jaar de noodtoestand uitriep. Bij onlusten in Oost-Ethiopië kwamen onlangs echter nog honderden mensen om en raakten tienduizenden ontheemd.

Desalegn moest dus in actie komen om zijn regime te redden. Het economische wonder van Ethiopië kwam in gevaar door de voortdurende onrust. Buitenlandse zakenlui werden zenuwachtig over hun investeringen. De regeringspartij EPRDF kwam afgelopen week bijeen en het lijkt erop dat het er daar hard aan toeging. Desalegn nam een stoutmoedig besluit om de politieke gevangenen vrij te laten, maar andere hoge partijfunctionarissen spraken direct tegen dat Ethiopië politieke gevangenen heeft. Zijn besluit om de teugels te laten vieren kan vermoedelijk niet rekenen op steun binnen de partij.

Lees ook dit verhaal uit 2016 over de demonstraties: Ethiopische jongeren doen autoritair regime wankelen