Voedselingrediënt kan oorzaak darminfectie zijn

Microbiologie Een suiker die sinds 2001 door de voedselindustrie steeds meer wordt gebruikt bevordert waarschijnlijk ernstige darminfecties.

Clostridium difficile Foto CDC

Een epidemie van ernstige en zelfs dodelijke darminfecties door de bacterie Clostridium difficile die deze eeuw uitbrak kan wel eens zijn ontstaan doordat de voedingsindustrie sinds 2001 vaker de suiker trehalose in kant-en-klare voedingsmiddelen is gaan gebruiken. De ziekteverwekkende Clostridiumstammen groeien in de darm namelijk heel goed op lage concentraties trehalose. Dat schrijven onderzoekers uit de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Nederland in een gisteren online gepubliceerd artikel in Nature.

„Het experimentele bewijs en de vermoedens wijzen trehalose aan als een onverwachte boosdoener”, schrijft de Amerikaanse microbioloog Jimmy Ballard in een tegelijkertijd gepubliceerd commentaar in Nature.

Trehalose (een bepaald type suiker) zit tegenwoordig vaak in industrieel bereide voedingsmiddelen: van ijs tot vleeswaren. Het is stabilisator en conserveringsmiddel voor vet en eiwitten. In de VS en de EU is trehalose in 2000 en 2001 als veilig beoordeeld en toegelaten als voedselingrediënt.

Kort daarvoor was een goedkope productiemethode voor trehalose ontwikkeld. De kiloprijs daalde van 700 naar 3 dollar, schrijven de onderzoekers in Nature. Trehalose werd daardoor sinds 2001 interessant voor de voedingsindustrie.

Ziekte-uitbraken

In 1985 vonden onderzoekers in Parijs een nieuwe stam van de bacterie Clostridium difficile die ernstige darminfecties veroorzaakt. Tot 2000 bleven de ziekte-uitbraken van deze gifproducerende stam RT027 en van de verwante stam RT078 zeldzaam. Na 2003 namen de uitbraken in de westerse wereld echter snel toe. In 2005 sloeg de RT027-stam voor het eerst toe in een Nederlands ziekenhuis. In het St Jansdal-ziekenhuis in Harderwijk overleden drie patiënten aan een Clostridium-infectie. De bacterie is vooral gevaarlijk voor ernstig zieke mensen. Volgens het RIVM lopen tegenwoordig 15 op de 10.000 ziekenhuispatiënten een infectie op.

In hun Nature-artikel tonen de onderzoekers aan dat die twee vervelende Clostridium-stammen, in tegenstelling tot andere Clostridiumstammen, dankzij een genmutatie uitstekend op lage concentraties trehalose kunnen groeien. Die mutatie hadden ze al voordat trehalose ruimschoots in de voeding (en dus in de mensendarmen) voorkwam. Maar door die ruimere trehalose-beschikbaarheid kunnen de kwalijke stammen waarschijnlijk beter overleven in de veelsoortige bacterieculturen van de muizen- en mensendarm.