Commentaar

Laat Noord-Korea maar kunstschaatsen voor de wereldvrede

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un grijpt de komende Olympische Winterspelen in Zuid-Korea aan om dooi af te kondigen in zijn ijzige buitenlandse politiek. De beeldspraak is afkomstig van Kim zelf die op Nieuwjaarsdag opperde dat deelname van atleten uit zijn land aan de Spelen een goede gelegenheid zou bieden om de „eenheid van het volk” te tonen. Zuid-Korea reageerde ogenblikkelijk door „gesprekken op hoog niveau” voor te stellen, dat wil zeggen met president Moon Jae-in zelf.

Pyongyang reageerde daar weer op door de zogeheten „hotline” tussen beide landen, die formeel nog altijd met elkaar in oorlog zijn, weer in gebruik te stellen. Er is volgens de berichten al een gesprek van twintig minuten gevoerd, voornamelijk over de praktische kanten van de deelname van de Noord-Koreanen aan de Spelen. Bijvoorbeeld met de discipline kunstschaatsen.

Deze ogenschijnlijk onverwachte diplomatieke stappen – volgens de BBC waren zij in december voorbereid tijdens geheime besprekingen in China – zijn alleen maar toe te juichen. De afgelopen twee jaren werden immers gekenmerkt door steeds verder escalerende spanning op het Koreaanse schiereiland. Met Kim Jong-un die tegen de wens van de wereldgemeenschap zijn doldrieste atoomprogramma doorzette. Na het aantreden van de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump, een jaar geleden, klonk over en weer ook nog eens de klassieke Koude Oorlogsretoriek die even dwaas als roekeloos was.

Vandaar dat deze stappen op weg naar ontspanning geen moment te vroeg komen. Ondertussen moet worden gewaakt voor al te veel optimisme. Want Kim houdt de spanningsboog richting Washington in stand door opmerkingen over de „atoomknop” die permanent klaar zou staan op zijn bureau. En helaas reageert Trump weer per omgaande met een tweet over zijn eigen atoomknop die „veel groter is”. Het zou om te lachen zijn als het niet om echte atoomwapens ging.

Tegelijkertijd maakt dit duidelijk dat de Koreaanse kwestie niet alleen aan de Amerikanen onder leiding van de huidige president kan worden overgelaten. Het is begrijpelijk dat Pyongyang de internationale gemeenschap waarmee het in conflict is uit elkaar probeert te spelen. Maar dat gebeurt zo opzichtig dat het verstandiger zou zijn niet meteen te brullen bij ieder stuk rood vlees dat in de arena wordt geworpen.

Eerder was de analyse dat Kim met zijn dreigementen aan het adres van de Amerikanen – en zijn raketproeven – eigenlijk een zo goed mogelijke uitgangspositie wilde bereiken voor nieuwe vredesonderhandelingen. Noord-Korea heeft zich al vaker tot detente bereid verklaard om vervolgens toch weer te escaleren. Kennelijk is hij dit nieuwe jaar bereid om over de modaliteiten daarvan te gaan praten. De communicatiekanalen zijn geopend.

Dat aan Zuid-Koreaanse zijde ook enige achterdocht heerst over de vraag of Kim wel oprecht streeft naar ontspanning, is ook duidelijk geworden. Toch zit er niets anders op dan dat Seoul, gesteund door de internationale gemeenschap, Kim’s uitgestoken hand accepteert. Als de diplomatieke route op weg naar een duurzame vrede tussen de beide Korea’s weer zou worden ingeslagen, zou dat een heel goed begin zijn van het jaar 2018. Kunstschaatsen voor wereldvrede is niet de slechtste optie.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie