Slikken bij de heropstanding van André Hazes

Hologramconcerten

Levend, dood of uit de computer: hologrammen groeien uit tot een trend op het concertpodium. Niet iedereen is er blij mee.

Een hologram van André Hazes ANP/ Ferdy Damman

Het was of hij er echt stond. En heel even was vergeten dat de zanger er al dertien jaar niet meer is. Toen André Hazes afgelopen maart bij het concert Holland Zingt Hazes in de Ziggo Dome verscheen als hologram, moesten veel fans slikken. Zij gelooft in mij, zong hij. Met die hoed en de gebaartjes – het schikken van het jasje, het ophalen van de schouders, het hangende handje.

Dat hologram van Hazes was op het lijf geanimeerd van Martijn Fischer, de acteur die Hazes al vele malen neerzette in onder meer de musical ‘Hij Gelooft in Mij’ en de film ‘Bloed, zweet & tranen’. Daarbij werden oude foto’s en video-opnames van Hazes gebruikt om elk trekje van zijn gezicht perfect te kopiëren. Een laserprojector stuurde het hologram naar een nieuw ‘onzichtbaar’ scherm van het bedrijf Novaline, waarin gebruik gemaakt wordt van nanotechnologie.

Het verbaasde niet dat het hologram grote emotionele impact had op de fans van Hazes. Maar de projectie van het beeld van de zanger op een voor publiek onzichtbaar doek was een nog wat statige versie achter de microfoon. Bij de komende serie concerten in april zal dat verbeterd zijn. Lees: ‘levendiger’, met een vernieuwde hologram. Producent LiveLane gaat ook een nieuw, niet eerder gehoord livefragment gebruiken.

Holografische technologie bij concerten is al lang geen noviteit meer, maar het was voor het eerst dat die op deze manier werd toegepast in Nederland. Michael Jackson, Elvis met See See Rider tussen schetterende blazers en Whitney Houston gingen de Nederlandse volkszanger in het buitenland al voor. De techniek ontwikkelt zich snel. Voor een groen scherm opgenomen bewegingen kunnen op het podium worden geprojecteerd. En er kan zelfs interactie met anderen worden geprogrammeerd in gescripte scènes.

Of het nu holografie of slimme computeranimaties betreft; het realistisch tot leven van sterren brengen is een overdonderend concerteffect. En het is tevens lucratieve business. Het Amerikaanse bedrijf Hologram USA verdient daar bijvoorbeeld goed aan: in een eigen hologramtheater in Los Angeles worden levensgrote dino’s, olifanten en tijgers geprojecteerd in diverse shows. Er zijn levensechte bokswedstrijden (de Hologram Fight Club), comedyshows met elders opgenomen op het podium geprojecteerde cabaretiers en er is een show met een projectie van zangeres Billie Holiday (30 dollar per kaartje).

Opzien baarde Hologram USA vooral met de neergeschoten rapper Tupac die zijn wederopstanding beleefde op het Californische muziekfestival Coachella in 2012. Op wonderbaarlijk wijze herrees de rapper, het lijf ontbloot, een vuist in lucht, met een ,,what the fuck is up, Coachella?” zeventien jaar na zijn dood. Verbouwereerd zagen fans hoe Tupac een heel nummer rapte en naast kompaan Snoop Dogg bewoog over het podium. Vervolgens spatte hij met een knal van goudspetters uit elkaar.

Dat was het begin van wat intussen als trend valt te beschouwen: hologramconcerten. Er zijn al vele voorbeelden. Michael Jackson danste bij de Billboard Music Awards in 2014. De dode rapper Ol’ Dirty Bastard trad weer op met de Wu-Tang Clan. Christina Aguilera zong een duet met een hologram van Whitney Houston. Janelle Monáe met M.I.A., beiden springlevend, werd geprojecteerd in elkaars concerten. Madonna trad op met de fictieve band Gorillaz. En vergeet de compleet door de computer gegenereerde popster Hatsune Miku in Japan niet wiens hologrambeeltenis tussen een echte band een uitverkocht concert gaf.

Leuk voor fans natuurlijk, maar de projecties leveren ook minder positieve reacties op. Eerst is er de sensatie: wow, dat dit kan. Daarna de bedenking: wat een wassen neus voor pittige ticketprijzen. Hologram USA laat er geen misverstand over bestaan: ‘digital resurrection’ heeft veel zakelijke voordelen, schrijft het bedrijf op zijn site. Vooral voor erfgenamen die de populariteit van overleden artiesten nog eens op willen ‘opstuwen’.

In april treedt Roy Orbison (You Got It, Pretty Woman) op in Nederland. De zanger overleed dertig jaar terug maar zingt tijdens Roy Orbison In Dreams: The Hologram Tour met het Sinfonia in Rotterdam. Een ‘normale’ prijs voor een ongewoon concert: tussen de 43 en 65 euro.

Dat het ook verkeerd kan uitpakken bleek vorig week. Voormalig Black Sabbath-zanger Ronnie James Dio, overleden in 2010, deed als hologram in zijn tournee ook concertzaal 013 in Tilburg aan. Maar wat de een bij Dio Returns opvatte als mooi eerbetoon, zag de ander als uitmelkerij van overleden sterren.

Intussen is het Amerikaanse Eyellusion Hologram Production, die de illusie van Dio creëerde, alweer bezig met pop-legende Frank Zappa. De show Franks Zappa – back on the Road gaat ook komend jaar op tournee. Zeer tegen de zin van zoon Dweezil, die Franks songmateriaal al jaren kundig reproduceert.

Ook de leden van de raprockband Linkin Park zien niks in de digitale verschijningen. Vorig jaar pleegde leadzanger Chester Bennington zelfmoord. De fansuggestie om een doorstart te maken met een hologram wees de band resoluut van de hand. De reactie van rapper Mike Shinonda was duidelijk: „No way. Chester wordt geen hologram. Dat zou afschuwelijk zijn.”

Naschrift (03-01-2018): Enkele alinea’s over het hologram van Hazes zijn na publicatie van dit artikel toegevoegd.

    • Amanda Kuyper