Duizenden migranten weg uit Libië, VN ziet ‘doorbraak’

Migratie

Italië heeft een ‘humanitaire corridor’ geopend voor mensen die vastzitten in Libië. Duizenden zijn terug naar Afrikaanse landen.

Foto Abdullah Doma/AFP

Duizenden migranten die in Libië waren gestrand, zijn vorige maand overgevlogen naar andere landen. Enkele duizenden keerden terug naar hun Afrikaanse vaderland. Als begin van een „humanitaire corridor” naar Europa zijn 162 migranten, overwegend vrouwen en kinderen die volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR dringend zorg nodig hadden, overgevlogen naar Italië.

UNHCR ziet de corridor als een keerpunt. „Voor het eerst zijn we in staat geweest kwetsbare vluchtelingen direct vanuit Libië naar Italië te evacueren”, zei Vincent Cochetel, bij UNHCR belast met het centrale Middellandse-Zeegebied. „Dit is een doorbraak. We hopen echt dat andere landen hetzelfde pad gaan volgen” als Italië. De vlucht is vlak voor Kerst uitgevoerd.

De UNHCR schat dat er 1.300 zeer kwetsbare vluchtelingen in Libische opvangkampen zitten. De omstandigheden zijn vaak erbarmelijk – symbool is een door CNN uitgezonden filmpje over de verkoop van migranten als slaven. Volgens UNHCR zitten zo’n 18.000 mensen in opvangkampen, waar ze zijn blootgesteld aan marteling, afpersing en gedwongen arbeid.

De Libische regering is afhankelijk van zwaarbewapende milities. Migranten worden er als slaven verhandeld.Lees daarover: In uiteengevallen Libië komt het recht nog uit een geweerloop

Naar schatting 240 mensen zijn afgelopen drie weken vanuit Libië onder auspiciën van UNHCR overgevlogen naar Niger, om er te worden opgevangen. „Niger is waarschijnlijk meer dan andere landen bereid tot samenwerking inzake migratie omdat het een doorgangsland is” en zijn economie niet leunt op geld dat migranten uit het buitenland naar huis sturen, zei de Italiaanse premier Gentiloni op zijn oudejaars-persconferentie. Hij kondigde aan dat Italië 470 soldaten, die nu in Irak zijn gelegerd, zal overplaatsen naar Niger om daar te helpen in de strijd tegen mensensmokkel.

De IOM, de Internationale Organisatie voor Migratie, die assisteert bij vrijwillige terugkeer, zegt dat daarnaast sinds 28 november ongeveer zesduizend migranten zijn teruggevlogen naar Guinee, Mali of Nigeria.

Aantal doden op zee gedaald

De vluchtelingen die naar Italië zijn gevlogen, kwamen uit Eritrea, Somalië, Ethiopië en Jemen. Ze zaten in detentiecentra voor illegale migranten. De Italiaanse regering zegt dat meer vluchten uit Libië zullen volgen en hoopt dat andere EU-landen meedoen. Maar met verkiezingen op 4 maart in het vooruitzicht, waarin migratie centraal staat, zoekt Rome een evenwicht tussen critici die vinden dat er te veel migranten komen en hen die Italië verwijten een machiavellistisch pact te hebben gesloten met Libische milities, waarbij die met harde hand migranten die per boot naar Italië willen tegenhouden. Dit pact betekent volgens Rome wel een keerpunt. Vorig jaar is het aantal bootmigranten naar Italië met een derde gedaald vergeleken met het jaar daarvoor, naar ruim 119.000. Volgens het IOM is ook het aantal doden op zee gedaald, van 4.581 in 2016 naar 2.833 vorig jaar.

Lees ook: Gezamenlijke actie voor ‘slaven’ Libië, over minister Zijlstra (Buitenlandse Zaken) die, net als enkele Europese collega’s, onder voorwaarden legale arbeidsmigratie uit Afrika wil toestaan.