Negen doden tijdens vijfde protestdag in Iran

Volgens de Iraanse staatstelevisie vielen er zes doden bij een bestorming van een politiebureau. In de afgelopen vijf dagen zijn twintig mensen om het leven gekomen tijdens de protestacties.

Foto Reuters

Bij protesten in de Iraanse provincie Isfahan zijn maandagnacht negen doden gevallen. Dat meldt persbureau AP op basis van de Iraanse staatstelevisie. Daarmee is het dodental tijdens de vijfde opeenvolgende dag van protestacties opgelopen tot twintig.

In de hoofdstad Teheran werden op maandag zeker honderd demonstranten gearresteerd. Dat zei Ali Asghar Naserbakht, vice-gouverneur van de provincie Teheran. Afgelopen weekend werden er 350 betogers opgepakt.

De hoogste leider van Iran, Ayatollah Khamenei, heeft dinsdagmiddag (lokale tijd) voor het eerst gereageerd op de protesten. Dat deed hij in een verklaring op de website van zijn kantoor. Khamenei geeft de “vijanden van Iran” de schuld van de opstanden - maar gaf niet specifiek aan om welke landen het zou gaan.

11-jarige jongen en lid van Revolutionaire Garde gedood

Zes mensen kwamen om het leven toen ze een politiebureau aanvielen in het dorp Qahdarijan. Volgens de Iraanse staatstelevisie werden de gevechten aangewakkerd door relschoppers die wapens probeerden te stelen van de politie. Het is onduidelijk of deze berichtgeving klopt. In Khomeinishahr kwamen een 11-jarige jongen en een 20-jarige man om het leven.

In Najafabad werd een lid van de Revolutionaire Garde, het militaire elitekorps, gedood door een betoger. Hij zou de militair met een jachtgeweer hebben doodgeschoten. Het is de eerste overheidsfunctionaris die is omgekomen tijdens de protestacties.

Vorige week donderdag begon het protest in de oostelijke miljoenenstad Mashad. Honderden demonstranten gingen de straat op om hun woede te uiten over prijsverhogingen van levensmiddelen en de hoge inflatie. Via sociale media werden de beelden verspreid van het zeldzame protest in het zeer repressieve land, waarna in tientallen steden en dorpen mensen de straat opgingen.

Om de protesten de kop in te drukken heeft het Iraanse ministerie van Telecommunicatie de toegang tot Telegram en Instagram geblokkeerd. Het zijn de grootste protesten sinds de massale betogingen na de omstreden herverkiezing van president Ahmadinejad in 2009.

Internationale reacties

De Europese Unie heeft bij monde van de woordvoerder van buitenlandchef Federica Mogherini gereageerd op de aanhoudende protesten in Iran. Caterine Ray schrijft dat de EU erop rekent dat Iran zorgt dat mensen geweldloos kunnen demonstreren. Ray verwijst daarbij naar de toespraak van president Rouhani van afgelopen zondag. Die zei dat demonstranten het recht hebben om kritiek te uiten, maar dat dit niet mag leiden tot geweld.

Twitter avatar CatherineEUspox Catherine Ray 2/3 we expect that the right to peaceful demonstration & freedom of expression will be guaranteed,following Psdt Rohani’s public statements.

Ook vanuit Turkije is bezorgd gereageerd op de situatie in Iran. In een verklaring schrijft het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken dat “we geloven dat het noodzakelijk is om geweld te vermijden en niet toe te geven aan provocaties”. Het ministerie voegt er aan toe te hopen dat buitenlandse interventies worden vermeden. Wat de Turkse regering daarmee bedoelt, is niet meteen duidelijk.

De Amerikaanse president Donald Trump was op vrijdag de eerste politiek leider die reageerde op het nieuws over de demonstraties in Iran. In de afgelopen dagen heeft hij zich meerdere keren zeer kritisch uitgelaten over de Iraanse overheid en demonstranten aangemoedigd om de straat op te gaan. Dinsdag twitterde Trump opnieuw over het voedselgebrek, de schending van mensenrechten en de inflatie in Iran. Daarbij noemde hij het Iraanse regime “corrupt” en “wreed”.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump The people of Iran are finally acting against the brutal and corrupt Iranian regime. All of the money that Presiden… https://t.co/AjDsIsx0Gk

Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zich zorgen te maken over de situatie in Iran. “Het recht op demonstratie is een fundamenteel mensenrecht”, verklaarde een woordvoerder van het ministerie dinsdag. Ook sprak de Franse regering zijn zorgen uit over het aantal arrestaties en slachtoffers. Volgens persbureau AFP staat het dodental nu op 21. Het is nog onduidelijk of het bezoek aan Teheran van de minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Yves Le Drian, volgende week door zal gaan.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel werd Ayatollah Khomeini genoemd. Dit moet Khamenei zijn en is hierboven bijgewerkt.