2017 was veiligste jaar in commerciële luchtvaart tot nu toe

Luchtvaart Vorig jaar vielen er enkele tientallen doden bij vliegtuigongelukken. De meeste ongelukken gebeurden met kleine vliegtuigen.

Vliegen wordt steeds veiliger. Het aantal ongelukken en het aantal doden dat daarbij valt, neemt al jaren af. Foto Getty Images/iStockphoto

Vliegen was in 2017 vreselijk veilig. Afgelopen jaar kwamen in de commerciële luchtvaart ‘slechts’ 44 mensen om het leven, bij in totaal tien vliegtuigongelukken. Bij grote passagiersvluchten kwam niemand om. En dat terwijl er meer gevlogen wordt dan ooit. In 2017 vertrokken zo’n 36,8 miljoen vluchten, bijna 7 procent meer dan vorig jaar. Het aantal passagiers groeide naar ruim 4 miljard. Ter vergelijking: alleen al in Nederland overlijden per jaar meer dan zeshonderd mensen in het verkeer over de weg.

Vliegen wordt veiliger en veiliger. Het aantal ongelukken en het aantal doden dat daarbij valt, neemt al jaren af. Vorig jaar kwamen er nog 303 mensen om door vliegtuigongelukken. 2014, het jaar van MH17, telde 961 doden. In de jaren negentig lag het aantal doden bij commerciële passagiers- en vrachtvluchten nog steevast ruim boven de duizend. Nu is het aantal dus gedaald tot enkele tientallen – al is dat alleen maar omdat er afgelopen jaar geen groot ongeluk met een lijnvlucht was. Naast de 44 mensen die in de lucht omkwamen, stierven afgelopen jaar nog 35 mensen op de grond. Dat was bij één ongeluk in Kirgizië, waarbij een Turkse Boeing 747 van de landingsbaan schoot.

De dalende trend blijkt uit cijfers van het Nederlandse Aviation Safety Network (ASN). Oprichter Harro Ranter uit Roosendaal houdt naast zijn bijbaan als ambtenaar al jaren alle internationale luchtvaartongelukken bij, inclusief locatie, vliegtuigtype, aantal slachtoffers en vluchtfase waarin het ongeluk gebeurde. „Ik vind het belangrijk dat er geleerd wordt van ongevallen”, verklaart hij zijn inspanningen. „En daarom moet er wereldwijd goede informatie beschikbaar zijn.” Zelfs de VN-luchtvaartorganisatie ICAO maakt gebruik van zijn complete database, zegt hij. Ranter schrijft de dalende trend toe aan de grote aandacht voor veiligheid van alle partijen.

Cessna Caravan

Ook luchtvaartconsultant To70 noemt 2017 „buitengewoon goed”. De eveneens Nederlandse organisatie To70 telt ongelukken met kleine vliegtuigjes niet mee en kwam uit op 13 doden in 2017.

De continue afname van het aantal dodelijke slachtoffers ziet Ranter van ASN alleen in de commerciële luchtvaart. Bij ongelukken met militaire vliegtuigen kwamen in 2017 nog 171 mensen om. Ranter: „In militaire luchtvaart zie ik geen duidelijke trend. Dat is ook heel afhankelijk van het gebied waar gevochten wordt, en welke oorlogshandelingen daar gebeuren.”

De meeste ongelukken gebeurden in 2017 met kleine vliegtuigen – vier van de tien vliegtuigjes die een ongeluk hadden waren van het type Cessna Caravan. Dat het vooral met kleine vliegtuigen misgaat is elk jaar zo, zegt Ranter. Net zoals dat de meeste ongelukken gebeuren tijdens de landing of de aanloop daarnaartoe. „Het zijn meestal ongelukken op kleine vliegvelden in moeilijke gebieden als Nepal, Alaska of Papoea. Op die vliegvelden kun je vaak niet op je instrumenten landen, maar moet je het op het zicht doen. Als dan het weer slecht is, of je moet vlak voor een berg landen, is dat een risico.”

Er zijn wel nieuwe risico’s in de luchtvaart. Volgens To70 is het toenemende gebruik van lithium-ionbatterijen in consumentenelektronica aan boord een gevaar. Die batterijen kunnen in brand vliegen.

Hogesnelheidslijnen zijn een prima alternatief voor spotgoedkope Europese vluchten, betoogt Hein-Anton van der Heijden. Lees ook: Verbied vliegen binnen Europa