Recensie

IJle vogelgeluiden in Het Concertgebouw

Recensie

Het nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazers Ensemble ging ook over bedreigde natuur. Er was een ode aan de grutto.

Het traditionele nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazers Ensemble in Het Concertgebouw. Foto’s Peter Lodder

In de concertzaal klinkt een ijl, klagend geluid, tjiú-tjiú. Het is de roep van de grutto, zoals slagwerker en componist Sytze Pruiksma de roep van deze Friese weidevogel verklankt. In zijn compositie Wrâldfûgel (Wereldvogel) brengt hij een ode aan de grutto die steeds meer onze weilanden gaat verlaten. Daar wordt het stiller en stiller.

Met Pruiksma’s licht-dramatische natuurcompositie opent het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) in Het Concertgebouw het traditionele Nieuwjaarsconcert. Dirigent en hoboïst Bart Schneemann benadrukt in zijn toelichting dat het NBE een muzikale bijdrage geeft aan de bedreigde natuur, gesymboliseerd in de grutto als onze nationale vogel.

Het concert is een geslaagde combinatie van velerlei muziekstijlen en een actueel thema, bijna als een programmatische symfonie. Het voltallige ensemble van de stevig swingende blazers munt evenzeer uit in drie liederen uit Mahlers Das Lied von der Erde als in de stijlvolle begrafenisdans Tristes apprêts van Rameau. Tegen de achtergrond van de zaal is een reusachtig fluweeldonker doek gespannen waarin sterren flonkeren. In dit heelal zweeft de aarde in al haar kwetsbaarheid.

Het behoort tot de traditie van het NBE een wedstrijd uit te schrijven voor jonge componisten. De tienjarige cellist Max Donker, een van de drie winnaars, componeerde het fantasierijke De suite van het woud waarin dieren hun stem laten horen. Hij geeft met lichte blazers zelfs klank aan misschien wel het allerstilste insect, het schaatsenrijdertje op het water.

Trombonist Arjan Linker liet de aardbol verduisteren tijdens In een ander licht voor twee trombones in melodieuze melancholie. Als vanzelfsprekend sluit Mahlers Der Abschied hierbij aan, gloedvol en ingetogen vertolkt door mezzosopraan Christianne Stotijn met het herhaalde, als een klacht gezongen ‘Ewig… ewig.’ Ondertussen verdwijnt de aarde op het achterdoek in de nacht, steeds kleiner wordend.

BNNVARA zendt het Nieuwjaarsconcert vanavond om 19.00 uur uit op NPO2’
    • Kester Freriks