Iraanse president: protesteren mag, maar wel zonder geweld

Rouhani reageerde in een tv-speech op de aanhoudende protesten in zijn land. Op zondag gingen mensen in hoofdstad Teheran, Khoramdareh en de westelijke steden Sanandaj en Kermanshah de straat op.

President Hassan Rouhani. Foto AFP

De Iraanse president Hassan Rouhani heeft op zondag voor het eerst gereageerd op de aanhoudende protesten in zijn land. In een televisie-uitzending zei hij dat demonstranten het recht hebben om kritiek te uiten, maar dat dit niet mag leiden tot geweld. Dat meldt persbureau Reuters op basis van Iraanse staatsmedia.

Rouhani bekritiseerde ook de uitlatingen van de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens de Iraanse president hebben “degenen die Iraniërs terroristen noemen geen recht van spreken om te sympatiseren met ons land”. Trump betuigde zaterdag zijn steun aan de demonstranten en liet weten dat “onderdrukkende regimes niet voor eeuwig bestaan”.

Vierde dag op rij demonstraties, social media geblokkeerd

Op zondag werd voor de vierde achtereenvolgende dag geprotesteerd tegen de Iraanse overheid. Onder meer in hoofdstad Teheran, Khoramdareh en de westelijke steden Sanandaj en Kermanshah gingen mensen de straat op. Een aantal van hen stak regeringsgebouwen in de brand. Veiligheidstroepen reageerden door met waterkanonnen te schieten op de menigte. Populaire social media als Telegram en Instagram, waar gebruikers beelden over de demonstraties naar elkaar doorstuurden, werden op zondag geblokkeerd door het ministerie van Telecommunicatie.

Twitter avatar TaheriKaveh KavehTaheri #Iran: Day 4. The ppl in Khoramdareh, Zanjan joined the anti-regime rallies, Dec 31. #IranProtests https://t.co/kiLHMBMjvn

Het is onduidelijk of er is geschoten op demonstranten. Via social media melden Iraanse activisten dat er op zaterdag in Dorud zeker twee demonstranten om het leven zijn gekomen. Een functionaris meldde zondagochtend op de staatstelevisie dat ‘buitenlandse agenten’ bij de dood van de twee mannen betrokken waren.

Rouhani afgelopen juni herkozen als president

De protesten begonnen afgelopen donderdag in de miljoenenstad Mashhad in Oost-Iran. Aanleiding was een stijging van prijzen voor voedingsmiddelen als eieren en kip en de aankondiging van de overheid om de prijzen voor benzine te verhogen. De demonstraties werden door activisten aangegrepen om in het hele land hun woede te uiten over de slechte economische omstandigheden en het gebrek aan (politieke) vrijheden.

Lees ook: Verkiezingen Iran: Rohani is de minst slechte van het stel

Het is niet duidelijk of demonstranten in naam van een politieke tegenstander van Rouhani de straat op zijn gegaan. De pragmatisch ingestelde hervormer Rouhani, voorvechter van het nucleaire akkoord met de internationale gemeenschap, werd afgelopen juni herkozen als president. Hij won van zijn conservatieve rivaal Ebrahim Raisi die afkomstig is uit de belangrijke shi’itische pelgrimsstad Mashhad.

Veel Iraniërs zijn teleurgesteld dat zij niet profiteren van de economische opleving na het opheffen van de internationale sancties. De inflatie is met 1,4 procentpunt gestegen naar bijna 10 procent. Ook de werkloosheid is dit jaar naar 12,4 procent gestegen; 3,2 miljoen Iraniërs zitten zonder baan.

Het zijn de grootste demonstraties sinds de frauduleuze herverkiezing van toenmalig president Mahmoud Ahmadinejad in juni 2009. Toen gingen er in grote steden als Teheran, Sharaz en Esfahan meer dan een miljoen mensen de straat op. Deze protesten werden keihard neergeslagen. Tientallen demonstranten kwamen om het leven en duizenden vooral jonge demonstranten werden opgepakt en veroordeeld tot jarenlange gevangenisstraffen.

Belangrijkste steden in Iran waar demonstraties plaatsvinden:

    • Huib de Zeeuw