Eekhoorntje op lange weg

Slaapspecial

Slaap is een dagelijks fenomeen dat we allemaal kennen en volkomen normaal vinden. Maar wat slaap is? Bijna alles rondom slaap is raadselachtig. Hoe meer we van slaap weten, hoe moeilijker grote conclusies zijn te trekken. Dat is de verrassende rode draad die vooral door de twee grote overzichtsartikelen in deze slaapspecial loopt.

Allerlei oude slaapwaarheden worden ontmanteld. Half in slaap lijk je soms alles te begrijpen, maar het is allemaal slechts een hersenschim. ‘Eekhoorntje op lange weg’, schreef ooit de schrijver Simon Carmiggelt haastig op de blocnote die naast zijn bed was klaargelegd om eindelijk die heldere nachtelijke ideeën vast te leggen. De volgende dag had hij geen idee meer wat hij met die woorden bedoeld had.

Waarom we slapen? Niemand weet het. En sterven door te lang wakker blijven? Dat blijkt niet te bestaan. Zelfs de indruk dat de moderne Nederlander behoorlijk lijdt aan slaapgebrek klopt niet. Morpheus wint nog steeds van internet, netflix en al die andere slaapvijandige vernieuwingen. Sander Voormolen beschrijft hiernaast een groot recent onderzoek waaruit blijkt dat maar 10 procent van de Nederlanders te weinig slaapt. Wie had dat gedacht? Nog veel, zegt overigens de slaapdeskundige. En wie had bijvoorbeeld ooit gedacht dat de hond die trappelend ligt te slapen niet zou dromen van konijnen? De geleerden tasten in het duister.

En toch, de slaapwetenschap hééft wel een paar harde feiten en conclusies. Japanners dromen net even anders dan Amerikanen. En duidelijk is dat slaapmiddelen niet zo veel zin hebben, net als de moderne slaap-apps. Die apps blijken vooral prima te werken als je toch al goed slaapt...

Namens de hele wetenschapsredactie wens ik u een helder oudjaar en een wakker 2018.