Column

Zadelbewijs

Het allereerste wat opvalt is hoe chic zo’n museumtram er van binnen uitziet. Prachtig gelakt hout, groen beklede banken en geëmailleerde bordjes met mededelingen als: „vlug in- en uitstappen”, „met gepast geld betalen” en „niet spuwen”. Tien passagiers rijden deze avond mee met een lichtjestour door feeërriek Rotterdam, in een oude lijn 10 uit 1931.

Het voertuig was tot in de jaren zestig in gebruik en is nu eigendom van de Stichting Romeo: Rotterdams Openbaar Vervoer Museum en Exploitatie Oldtimers. Met deze en andere themaritten probeert het museum in zijn eigen onderhoud te voorzien. Of, zoals de conducteur van dienst het uitdrukt: „We krijgen subsidie, maar veel te weinig. Dus overal waar rails liggen, verdienen wij geld.”

We rijden langs het Weena, de Westersingel, de Van Oldebarneveltstraat, Lijnbaan, Coolsingel, Hofplein, Goudsesingel, Oostplein, en ga zo maar door. En overal blinkt de feestverlichting ons tegemoet. Maar waar alle reizigers het over eens zijn: de kerstetalages van De Bijenkorf zijn het mooist.

Ter hoogte van de Karnemelksebrug krijgen we chocolademelk en Glühwein. De schenkster is een vrijwilliger van het museum, evenals de conducteur. Samen lassen ze een pauze in op het Heemraadsplein. „Even een sigaretje roken.” Vroeger mocht dat gewoon op het middenbalkon.

Achter het rad vanavond staat Tristan, een jonge techneut die via de metro verliefd werd op de tram. Bestuurder van zo’n historisch voertuig word je niet zomaar, weet hij. Eerst moet je drie jaar conducteur zijn geweest, daarna pas mag je in opleiding. Na anderhalf jaar les kreeg hij zijn diploma.

Tegenwoordig zijn alle trams computergestuurd, maar in zo’n oldtimer gaat alles nog met de hand. Krak-krak-krak zegt het stuurwiel.

„Draai ik met de klok mee, dan gaan we sneller, draai ik tegen de klok in dan remmen we af. En daar rechts zit de handrem.” Tristan bestuurt staande, zoals ooit zijn verre voorgangers. „Ze konden opgaan voor een zadelbewijs, en als ze dat haalden, mochten ze gaan zitten. Maar staande heb je meer controle, vind ik.”

En ook hier hangt weer zo’n mooi geëmailleerd bordje: „Tijdens de rit niet praten met de bestuurder”.