Video: met dit systeem slaat de politie straatprotesten neer

The New York Times onderzocht een ‘antiprotestsysteem’ dat door politiekorpsen in repressieve regimes wordt ingezet bij protesten. In plaats van controle zorgt het voor paniek.

De Venezolaanse politie maakt gebruik van traangas om een protest op te breken in de hoofdstad Caracas, in april van dit jaar. Foto Manaure Quintero/EPA

Eerder dit jaar kreeg Malachy Browne, onderzoeksjournalist en videoproducer bij The New York Times, een interessant bericht van een bron: er is nieuw politiematerieel op de markt dat kan worden ingezet bij straatprotesten. Het zogeheten anti-riot system zou zijn tentoongesteld op internationale wapenbeurzen.

Browne, die zich al langer bezighoudt met de wapenhandel, kreeg de brochures onder ogen. Zijn conclusie was dezelfde als die van een aantal onderzoekers, zegt hij aan de telefoon: “Niemand heeft eerder een dergelijk, hypermodern en compleet antiprotestsysteem gezien.”

Traangas

“Het materieel is high-tech, het nieuwste van het nieuwste en maakt het volgens de fabrikant voor politiemensen mogelijk om aan verregaande crowd control te doen”, legt hij uit. Dit weekend verscheen de video die Browne produceerde voor The New York Times, waarin te zien is hoe het antiprotestmaterieel ingezet dient te worden.

Terwijl een verrijdbare barrière de politie-eenheden beschermt tegen demonstranten, kan vanuit gepantserde voertuigen traangas worden afgevuurd op de menigte. De trucks zijn bovendien uitgerust met een akoestisch wapen. Zo kunnen demonstranten op alle zintuigen worden bestookt en protesten worden opgebroken. Maar volgens de experts die de journalist en zijn collega’s interviewden, is het gevolg van deze inzet niet controle, maar paniek. Dat was afgelopen jaar ook te zien in Venezuela, waar de politie hardhandig en met traangas ingreep.

De video van The New York Times:

Militaire aanpak door de politie

Volgens Browne past het antiprotestsysteem in de trend dat in veel landen de politietaken op een steeds meer militaire wijze worden uitgevoerd. Zo werd eerder dit jaar besloten dat Amerikaanse politiekorpsen militair materieel mogen inzetten bij straatrellen.

“Als je kijkt naar de reactie van politie-eenheden op sommige protesten dan lijkt die steeds verder te escaleren. In Venezuela, waar we ons tijdens het onderzoek op hebben gericht, leidde dat tot een heel repressieve aanpak van demonstraties”, zegt Browne. “Aan de andere kant ziet de politie juist voordelen. Alle onderdelen zijn volledig geïntegreerd, inclusief de onderlinge communicatie.”

Lees ook: In april en mei van dit jaar leidden protesten in Venezuela tot geweld en doden. Correspondent Nina Jurna zag oudere demonstranten met gasmaskers en artsen die gewonde deelnemers op straat behandelden.

Het nieuwe systeem werd ontwikkeld door het Chinese staatsbedrijf Norinco, dat vooral materieel voor defensie produceert. De gemilitariseerde politiespullen werden in eerste instantie voor de nationale veiligheidsdiensten gemaakt. Browne vertelt dat de Chinese politie al eerder een harde strategie inzette tegen demonstraties. “Norinco kon het systeem daarna net zo goed ook op de internationale markt brengen.”

Internationale handel

Andere landen bleken namelijk ook wel interesse te hebben. De Times-onderzoekers vonden bewijzen dat Norinco systemen heeft verkocht aan Venezuela, Kenia en Oeganda. Ook werd een lading vloeibaar traangas naar Venezuala gestuurd, maar dat transport werd in oktober door de IJslandse autoriteiten tegengehouden in de haven van Reykjavik. Eerder dit jaar stelde de Europese Unie een wapenembargo in tegen Venezuela, vanwege de hardhandig neergeslagen protesten.

Browne en zijn collega’s zochten contact met het Chinese bedrijf, maar dat gaf - ook na publicatie van de video eerder deze week - geen reactie.

    • Lisa Dupuy