‘Stappen van gemeente zijn onnavolgbaar’

Kees Noorman

Ondernemersvereniging ORAM maakt zich ernstig zorgen over de mobiliteit in Amsterdam: de gemeente denkt te veel binnen haar stadsgrenzen. „Zo redden we de toekomst niet.”

Kees Noorman: „Amsterdam, neem een voorbeeld aan Stockholm.” Foto Toon Buchner

De gemeente Amsterdam lost een van haar grootste problemen, het ontbreken van een goede infrastructuur, niet adequaat op. Door te denken binnen haar eigen stadsgrenzen en niet samen te werken met buurgemeenten is Amsterdam niet klaar voor de toekomst, waardoor het bedrijfsleven in gevaar komt. Het is geen vrolijk beeld dat Kees Noorman, algemeen directeur van Ondernemingsvereniging Amsterdam (ORAM) schetst. Maar zijn zorgen zijn dan ook groot, zo wordt duidelijk in een gesprek vanaf de 13de verdieping van het Havengebouw vlakbij het Centraal Station, waar ORAM zetelt – een prachtige plek, waar de stad aan je voeten ligt.

ORAM bestaat honderd jaar. Het eeuwfeest leidt tot ambitieuze plannen voor de stad, onder de overkoepelende titel Blauwdruk voor de derde Gouden Eeuw van Amsterdam.

Noorman (53) wijst uit het raam naar het IJ, een van de drukst bevaren kanalen ter wereld. „ORAM is ontstaan uit enkele samenwerkende scheeps- en havenbedrijven in 1917”, vertelt hij. „Dat was de hoogtij van de havens. Als je foto’s uit die tijd tot ver jaren 60 bekijkt, dan zie je dat de haven in het hart van de stad lag. Het Stenen Hoofd hier vlakbij was de aanlegkade van de Holland-Amerika Lijn. Inmiddels zijn we een brede vereniging voor heel ondernemend Amsterdam.”

ORAM telt ruim 600 leden, van grote bedrijven als Siemens en Tata Steel tot eenmansbedrijven en zzp’ers. In de eerste Gouden Eeuw (1585-1672) was Amsterdam een stad van kooplieden en bestuurders, in de tweede (1880-1929) die van krachtige ondernemers. Nu is de derde Gouden Eeuw aangebroken, zegt Noorman, en zouden de bedrijven eigenlijk voorop moeten lopen – maar ze krijgen volgens hem de ruimte niet. „De stad wil 250 hectare bedrijventerrein opgeven voor woningbouw, bijvoorbeeld ten gunste van Haven-Stad in het westelijk havengebied, maar ook elders. Daar maken wij ons zorgen over. Waar moeten de bedrijven heen?”

‘Show-democratie’

Volgens Noorman lijkt het of de gemeente soms „een show-democratie” is als het gaat om het oplossen van grote problemen. „Wij betreuren het dat de gemeente weinig samenwerkt met andere partijen om tot de juiste plannen te komen. Amsterdam wil alles zelf oplossen binnen zijn gemeentegrenzen, maar dat is in deze tijd onmogelijk. Amsterdam moet regionaal gaan denken en grensoverschrijdend samenwerken met omliggende gemeenten.”

Een van de grootste problemen is de mobiliteit, zegt hij. „De Ring staat vast, treinen en trams zijn overvol. Mensen kunnen nauwelijks op tijd op hun werk komen.” ORAM zou graag „actief meedenken, in plaats van reactief te zijn op plannen, opgesteld door het stadsbestuur”. In Haven-Stad komt pas een metrolijn als er 40.000 woningen staan. Neem een voorbeeld aan Stockholm, zegt hij, „waar éérst wordt voorzien in infrastructuur en pas dan komen er woningen en bedrijven”.

Er is feitelijk niemand die de omvangrijke en complexe dossiers over nieuwe ontwikkelingen kan lezen

Noorman: „Het stadsbestuur worstelt met gebrek aan toezicht. Er is feitelijk niemand die de omvangrijke en complexe dossiers over nieuwe ontwikkelingen kan lezen. Wij hebben planologen en juristen in dienst die de plannen analyseren. Als er vanaf het Java-eiland een brug naar Noord komt, dan moet de Passengers Terminal weg. Dat kost nog eens 150 miljoen extra. In de berekeningen door de gemeente vind je dat niet terug. En dan wordt die brug te duur en wordt het misschien toch een tunnel. Terwijl iedereen hoopt op een brug. Dat zijn de onnavolgbare stappen in de besluitvorming van de gemeente die voor een metropool als Amsterdam onwerkbaar zijn.”

In haar visie op de Derde Gouden Eeuw spreekt ORAM over „de groei van de stad” en „onbegrensd Amsterdam”. Terwijl de stad, is het breed gedeelde gevoel, al bijkans uit haar voegen barst. Moet je dan wel nog meer groei wíllen?

Binnen de stadsgrenzen is groei inderdaad nauwelijks nog mogelijk, zegt Noorman. Maar: „Wij zien Amsterdam als een Metropoolregio met duurzame economische groei. Daarbij is verbetering van de infrastructuur de allereerste eis. ORAM wil daar graag in overleg met gemeente en bedrijven aan meewerken. We zouden de Noord/Zuidlijn willen doortrekken naar Purmerend en Hoorn. Ook richting Lelystad, Het Gooi en Kennemerland zouden er betere en snellere verbindingen moeten komen. De stad kan binnen haar grenzen op geen enkele manier de toekomst aan.”

    • Kester Freriks