Column

Moord en doodslag

De Stad Uit (8)

Veel Amsterdammers denken er stiekem weleens over na: de stad uit, weg van de drukte. Journalist en radiomaker Petra Possel (54) deed het. Na 30 jaar Amsterdam verhuisde ze naar een klein dorpje in Friesland. In NRC brengt ze regelmatig verslag uit.

Het jaar is nog niet voorbij en er zijn veertien mensen in Amsterdam vermoord. Laatst nog de eigenaar van een halal kipketen. De twee daders renden weg in zwarte trainingspakken met de touwtjes van de capuchon zo strak aangetrokken, dat je hun gezicht nauwelijks kon zien. Ik probeerde niet aan die gezichten met die touwtjes te denken, maar het popte steeds op mijn netvlies. Toen ik vervolgens aan het halal slachten van kippen dacht, werd het er niet beter op.

„Het leven wordt vast vrediger”, dacht ik toen ik in Friesland ging wonen. In de grote stad zitten de mensen hutje mutje bij elkaar. Het is als een varkensstal waar de dieren elkaar de krulstaart afbijten. Varkenshouders knippen ze af om verder leed te voorkomen. Op het platteland is er licht en lucht, in de hele provincie Friesland wonen minder mensen dan in Amsterdam. En die mensen bekommeren zich om elkaar.

Dacht ik.

Niets is minder waar.

In Friesland zijn dit jaar al tien mensen vermoord. Laatst nog een echtpaar, een klusjesman en een astrologe. De dader was hun zoon, een jongen van 14 jaar. Hij zou psychische problemen hebben en vooral een slechte relatie met zijn moeder. Vorige week werd een man in zijn huis doodgestoken, waarschijnlijk door twee tieners.

Het was een onderwerp op televisie: wat is er aan de hand in Friesland?

Er kwam een misdaadjournalist met een ernstig gezicht aan het woord. Hij beaamde dat dit buitensporig was, zoveel moorden in Friesland.

Het woord ‘moordgolf’ viel.

Er kwam een politiechef aan het woord. Zij wees erop dat het niet eenvoudig was met zo weinig menskracht de provincie veilig te houden.

Ook kwam een advocaat aan het woord, een Anker. De gebroeders Anker zijn Fries, tweeling, strafrechtadvocaat en houden kantoor in Leeuwarden tegenover de Blokhuispoort, het oude Huis van Bewaring.

Wim Anker zette het even op een rijtje.

De meeste Friese moorden komen voort uit psychische problemen.

In Friesland lopen steeds meer verwarde mensen rond. Het kantoor van Anker & Anker is tot pleisterplaats van verwarde mensen geworden. Terwijl de heren, hielp Anker ons even herinneren, strafrechtadvocaten zijn, geen hulpverleners. „Het zijn”, zei Anker, „vooral oudere mannen die wanhopig zijn”.

Ik werd er niet geruster op.

Er wonen héél veel oudere mannen in Friesland.

Ook in mijn dorpje.

Ik weet niet of ze wanhopig zijn.

’s Avonds sluit ik ramen en deuren.

Als er geklopt of gebeld wordt, doe ik niet open.

Friesland is Friesland niet meer.