Het is nu of nooit, wist Kjeld Nuis – het werd nu

Olympisch kwalificatietoernooi

Kjeld Nuis won afgetekend de 1.000 meter. Na mislukte pogingen in 2010 en 2014 mag hij naar de Spelen. „Eindelijk.”

Kjeld Nuis vrijdag in Thialf. Foto ANP

Twee vuisten dreunen op zijn borst, zijn oerkreet van geluk gaat verloren in een exploderend Thialf. Nu of nooit, wist Kjeld Nuis van tevoren. Het werd nu. En hoe. Winst op de 1.000 meter, geplaatst voor de Spelen die hij al twee keer miste. „Eindelijk!” Een baanrecord van 1.07,64, een wereldrecord laaglandbanen zelfs. „Fucking goeie race”, riep hij na afloop. Zijn beste ooit? „Ja, denk ik wel.” Uitgerekend op het moment dat de druk het hoogst was. Afrekening met het verleden, toen het niet lukte? „Ja, zeker wel.”

Net twintig was Nuis, toen hij op witte schaatsen met roze veters de internationale top bestormde in het seizoen 2009-2010. Derde werd de debutant bij de olympische trials op ‘zijn’ 1.000 meter, maar de keuzeheren gaven de voorkeur aan de routiniers Jan Bos en Mark Tuitert. „Een schande”, brieste Wim den Elsen, jeugdtrainer van Nuis op de Haagse Uithof. „Een enorm talentvol schaatser”, beschreef de Zuid-Hollandse kampioenenkweker zijn pupil. „Drukke gast, ADHD op een leuke manier”, typeerde ploeggenoot Tuitert. „Kjeld is mentaal ijzersterk”, loofde zijn coach Jac Orie.

Begenadigd schaatstalent

Dan de tranen op het gezicht van de Leidse branieschopper, die donkere decemberavond 2013 in Thialf. Nationale titels, wereldbekers, veel en van alles had hij gewonnen. In zijn hele doen en laten was Nuis gegroeid naar de status van kampioen. Ondanks ziekte in de aanloop naar het olympisch kwalificatietoernooi ging hij zich plaatsen voor Sotsji. Daar zou alles mogelijk zijn, tot goud toe. Maar hij plaatste zich niet. Zesde op de 1.000, vierde op de 1.500 meter. Wéér geen Spelen. „Ik liep vast en verkrampte”, analyseerde hij in de aanloop naar dit OKT. „Omdat ik aan de start vertrouwen miste.”

Mentaal ijzersterk, zoals coach Orie hem omschreef? Branie en bluf bleken onvoldoende, zelfs voor een begenadigd schaatstalent als Nuis. Op internationale titeltoernooien bleef hij steeds opnieuw steken op tweede en derde plaatsen. Tot vorig seizoen, uitgerekend op de olympische ijsbaan van Gangneung. Na glansrijke wereldtitels op de 1.000 en 1.500 meter vertelde hij in één woord zijn verhaal. „Eindelijk!”

Het rebelse Red Bull-imago is intussen ingeruild voor dat van ‘family-man’ als boegbeeld in een fietscampagne van de provincie Drenthe, waar hij woont met vriendin en zoontje. Nuis durft zich kwetsbaar op te stellen en vertelt openlijk over de mentale begeleiding die hij sinds anderhalf jaar heeft van een sportpsycholoog. Ademhalingsoefeningen, hartslagen tellen, dingen opschrijven. „Ik ben ervan overtuigd dat het voor mij werkt.”

Hoogste finishsnelheid

Baanrecord 1.000 meter begin oktober in Inzell, mooi. Maar dan de NK afstanden een paar weken later: zesde en niet geplaatst voor de wereldbekers 1.500 meter, en een nederlaag tegen Kai Verbij op de 1.000 meter. Internationaal wordt hij op zijn favoriete afstand zevende, vierde, tweede. Nooit ongenaakbaar als vorig seizoen, ziek geweest, ook dat nog. Kerst viert hij thuis, weg van die ‘akelige’ spanning in het teamhotel. Hij zal toch niet voor de derde keer olympische kwalificatie mislopen?

Zie de ontlading bij Nuis en Orie woensdag na de 500 meter. Vijfde plaats in 34,94, strakke race. „De hoogste finishsnelheid van iedereen”, wist hij. Nog altijd op witte schaatsen, maar zonder roze veters, houdt hij tot vlak voor zijn kilometer de vaste routines aan. Met capuchon van het trainingsjack op start hij in de inrijbaan mee met de rit voor hem, waarin Koen Verweij in 1.08,36 de snelste tijd rijdt.

Dan zijn eigen race, als in trance. Alle klappen zijn raak. „Vlekkeloos”, oordeelt hij zelf. Nuis kijkt alweer vooruit naar de 1.500 meter van zaterdag. Rustig blijven, doen wat hij moet doen. Maar dan nog een vleugje de ouderwetse branie. Zin in de Spelen? „Vorig jaar heb ik al gewonnen op die baan. Dat ga ik weer doen.”