Financiële wanorde bij Blijdorp

Dierentuin

De nieuwe directeur van Blijdorp is geschrokken van wat hij aantrof bij zijn komst. Alle plannen en lopende projecten moeten worden uitgesteld.

In Blijdorp wordt de mascotte van de dierentuin Olli verkocht. Foto Desiree Schippers

De onlangs aangetreden directeur van diergaarde Blijdorp, Erik Zevenbergen, luidt intern de noodklok over de benarde financiële situatie waarin de dierentuin blijkt te verkeren. In een e-mail aan de afdelingshoofden schrijft hij zich zorgen te maken over „forse overschrijdingen bij lopende projecten, een negatieve prognose rond liquiditeiten en exploitatie maar ook een gebrek aan sturing en controle op diverse financiële processen.” Ook schrijft Zevenbergen dat het hem „moeite kost om zicht te krijgen op de juiste cijfers” en dat „het volledige beeld ontbreekt”.

Hij schrijft verder dat alle projecten die op de agenda staan of net gestart waren „on hold” gezet moeten worden en dat geplande investeringen uitgesteld moeten worden. Zevenbergen schrijft zijn management dat hij de begroting voor 2018 „realistischer zal opzetten dan die van 2017”.

De e-mail dateert van oktober dit jaar, twee maanden nadat Zevenbergen aantrad als directeur van de diergaarde. Hij nam op 1 augustus het stokje over van interim directeur Jaap de Jong, die daarvoor lid van was de raad van toezicht van Diergaarde Blijdorp. De Jong verving op zijn beurt weer de in 2016 terug getreden directeur Marc Damen. De reden van het vertrek van Damen is nooit bekend geworden.

Binnen de organisatie van de diergaarde heerst onvrede over de werkwijze en aanstelling van voormalig directeur Jaap de Jong. Hij vervulde de functie door middel van een zzp-constructie en cashte volgens werknemers „meer dan de Balkenende-norm”. Twee van hen zeggen tegen deze krant bang te zijn dat er te weinig geld is om het komende jaar de salarissen uit te betalen. Ook vinden zij dat De Jong niet als zzp-er aangesteld had mogen worden omdat hij feitelijk in dienst was van de diergaarde Blijdorp.

Volgens raadslid Ruud van der Velden van de Partij voor de Dieren moet wethouder Eerdmans (Leefbaar Rotterdam) van dierenwelzijn een verklaring afleggen over de aanstelling van Jaap de Jong. „In de statuten van de dierentuin staat dat het gemeentebestuur de directeur moet benoemen. Ik wil weten of dit in dit geval ook gebeurd is, en of de gemeente op de hoogte is van de financiële problemen waarin Blijdorp blijkt te verkeren.”

Uit verslagen van de ondernemingsraad van de diergaarde blijkt dat werknemers klagen over het toenemende aantal interimmers dat de afgelopen jaren in de dierentuin werkt terwijl vaste krachten in afwachting op ontslag doorbetaald thuis zitten. Dat kost volgens hen veel geld. Eén van hen zegt tegen deze krant dat vorig jaar „minstens een miljoen euro aan interimmers is uitgegeven”.

Een andere interim-manager die afgelopen jaar als hoofd voor de bezoekersservices in dienst was verdiende volgens hem ook meer dan de Balkenende-norm en sliep drie nachten per week in het Van der Valk-hotel tegenover de dierentuin omdat hij anders te ver op en neer moest reizen. De woordvoerder van diergaarde Blijdorp zegt dat ze niet weet of dat waar is. „Ik beschik niet over zulke gedetailleerde informatie.”

Van der Velden wil ook van Eerdmans weten of dat klopt. „De gemeente betaalt 8 ton per jaar subsidie aan de dierentuin voor milieueducatie. Hoe weet ik dat dit geld daar aan uitgegeven is? Misschien gebruikten ze dat wel om allerlei financiële gaten mee te dichten.”

Volgens de woordvoerder van Blijdorp draait de dierentuin komend jaar geen verlies op de exploitatie, in tegenstelling wat de directeur in zijn e-mail aan zijn personeel schrijft. Wel zijn er volgens haar zorgen over de kosten voor het onderhoud van de monumentale Rivièrahal die tientallen miljoenen zou kosten, het onderhoud van het levensgrote aquarium Oceanium en het apenverblijf Gelada. „We zoeken een partnership met de gemeente om bij te dragen in de kosten”.

De vraag is of het geld dat de gemeente aan subsidie betaalt dan wel in goede handen is, zegt Van der Velden. De uitvoerder van de verbouwing is namelijk de directie van de dierentuin. Die beheert het geld. „Ze zullen een aanvraag moeten indienen”, zegt Van der Velden. „Daar zullen we dan kritisch naar kijken.”

Als kerstboodschap stuurde directeur Zevenbergen zijn medewerkers een brief van twee vol getikte kantjes waarin hij opnieuw zijn zorg uit over de financiën van de dierentuin voor 2018. Hij schrijft dat de werkprocessen niet helder zijn, regie ontbreekt, het bedrijf „de broekriem moet aanhalen” en er „echt leiding” gegeven moet worden.