Dit zijn de techtrends van 2018

Vooruitzichten Wat brengt 2018 op technologiegebied? Nieuwe regels, voor bedrijven en gebruikers. En consumenten worden kritischer.

Magic Leap komt in 2018 met de AR-bril Magic Leap One. Foto: Magic Leap

Apparaten zijn er om ons te helpen, tot het moment dat ze ons dwars gaan zitten. Dat geldt voor hardware – denk aan overmatig smartphonegebruik in het sociale en echte verkeer – en voor software. 2018 wordt daarom het jaar van regels om de techniek aan banden te leggen die we te gretig omarmden.

Behalve discussies over appen op de fiets (een gewenst verbod vanaf 2019) en appen achter het stuur (de boete moet veranderd worden in een celstraf) krijgen bedrijven extra regulering opgelegd. Twee afkortingen die je daarvoor moet kennen: PSD2 en GDPR. De PSD2 is de ‘Revised Payment Service Directive’ die Europese banken verplicht om betaalapps van anderen rechtstreeks toegang te geven tot hun rekeninghouders. Dat betekent dat je een stuk minder afhankelijk van je bank wordt.

De tweede afkorting is GDPR, de ‘General Data Protection Regulation’ of algemene dataverordering die vanaf mei van kracht zal zijn. De wet biedt Europese burgers de broodnodige controle en bescherming van hun persoonlijke data. Amerikaanse bedrijven zullen zich moeten aanpassen, en dat gaat niet van harte.

Nog meer regels: Uber en Airbnb krijgen in 2018 minder speelruimte. De sharing economy maakt meer kapot dan je lief is – een compleet verhuurde stad aan toeristen, onderbetaalde medewerkers – en moet gereguleerd worden.

Er zijn ook regels in voorbereiding die tot zorgen leiden. De Franse en de Duitse overheid dringen bij de Europese Commissie aan op wetgeving om encryptie van chatdiensten te kunnen ontwijken. Om terrorisme te bestrijden willen ze robuuste encryptie die veilig is voor gebruikers en toch makkelijk toegankelijk is voor opsporingsdiensten. Dat is vragen om het onmogelijke.

2018 wordt – hopelijk – het jaar waarin consumenten niet elke technologische vernieuwing klakkeloos omarmen. Argwaan is op zijn plaats nu blijkt dat Google en Facebook ons nepnieuws voor blijven schotelen, Amazon je woonkamer binnensluipt en Apple oudere iPhones ongevraagd vertraagt. We ergeren ons aan mensen die zich voortdurend in hun smartphone begraven en leggen het ding bewust wat vaker weg. We leren technologie te beheersen, in plaats van dat deze ons beheerst.

Welke trends kunnen we in 2018 nog meer verwachten?

1. Online winkelen zet door

We gaan in 2018 vaker online winkelen: bezorging aan huis of de boodschappen in de winkel vast laten klaarzetten. E-commerce en retail versmelten, zoals in 2017 te zien was in de overname van supermarktketen Wholefoods door Amazon. De voorzichtige stapjes van Amazon op de Nederlandse markt stimuleren Albert Heijn en Jumbo om sneller te vernieuwen, ook bezorgdienst Picnic breidt zijn bereik snel uit.

De thuisbezorgrage is in de VS enigszins doorgeslagen met Amazon Key: de koerier komt bij je in huis via een deur met een smart lock, een deurslot dat je online kunt openen. Het systeem is in de eerste maand al gekraakt; de wereld van het internet of things blijft in 2018 nog even onveilig als nu.

2. Blockchain moet belofte waarmaken

Blockchain is een netwerk van elkaar vertrouwende computers die een gezamenlijke administratie bijhouden in de vorm van een reeks transacties. De mogelijkheden van zo’n decentrale structuur raken compleet ondergesneeuwd door de meest populaire toepassing: speculatie in digitale munten als Bitcoin slurpt alle aandacht en energie op.

In theorie biedt blockchain centraal gereguleerd vertrouwen en kan het onderlinge afspraken en contracten een stuk eenvoudiger en goedkoper maken. Toch blijft het, tien jaar na de eerste blockchain, nog altijd bij experimenten. 2018 wordt het jaar waarin blockchain kan bewijzen dat het meer is dan een belofte of een speeltje voor speculanten.

3. Smart speakers bieden nog weinig

Techbedrijven zetten in op slimme speakers die je met spraak kunt bedienen. In navolging van de Amazon Echo en Google Home bouwen elektronicafabrikanten hun eigen luidsprekers. Sonos laat je de draadloze luidsprekers met Amazon en Google bedienen (nog niet in een Nederlandse versie) en Harman Kardon werkt samen met Microsofts assistent Cortana. Apple kondigde vorig jaar een Siri-luidspreker aan (de HomePod), maar die is nog niet op de markt gekomen.

De smart speaker is een leuke gimmick, maar de toegevoegde waarde ten opzichte van een smartphone of een tablet is nihil. Ze doen lang niet altijd wat je wil en zijn in een pratend gezelschap vrij nutteloos. Een verkoophit in privacygevoelig Nederland lijkt onwaarschijnlijk.

4. Gezichtsherkenning wordt standaard

Gezichtsherkenning wordt in 2018 een standaard onderdeel van telefoons. De iPhone X is ermee uitgerust; reken er maar op dat FaceID ook in volgende iPhones zit.

Apple zegt dat het niets doet met biometrische data – de gegevens blijven op de iPhone en worden alleen ingezet om te bewijzen dat jij de telefoon vasthoudt. Gezichtsherkenning is echter wezenlijk anders dan een vingerafdruk: het zijn gegevens die je niet of nauwelijks kunt afschermen voor de buitenwereld. De surveillancestaat ligt op de loer: ook op grote afstand is je gezicht herkenbaar, voor elke camera. Slimme deurbellen en bewakingscamera’s gebruiken je gezicht om toegang te verlenen of alarm te slaan.

Facebook begint met een test om je selfie te gebruiken om je account te openen. Opvallend: Google laat je met World Lens, dat automatisch ‘alles’ herkent in de wereld, geen gezichten van voorbijgangers herkennen. „Dat ligt te gevoelig”, aldus het bedrijf.

5. Smartwatch wordt fitnesstracker

Is de smartwatch een blijvertje? Na de opmars van de smartphone is er geen ander apparaat meer bijgekomen dat ons leven domineert. De smartwatch is zeker niet de must have die hij in 2014 nog leek. Los van alle fitnessbandjes zijn Samsung en Apple de enige bedrijven die vol overtuiging slimme horloges blijven maken – apparaten die zelfs je telefoon tijdelijk kunnen vervangen.

Drie jaar na de introductie van de Apple Watch, het best verkopende slimme horloge tot nu toe, lijkt de markt grotendeels verzadigd. Het apparaat draait meer om sporten dan om notificaties en andere vormen van ‘intieme communicatie’. De smartwatch doet in 2018 dienst als luxe fitnesstracker en is zeker geen vervanger van de smartphone.

6. Kabel verder onder druk

Met goed aanbod op maat pulken videodiensten als Netflix, Amazon, Videoland en NLZiet kijkers los van hun standaard tv-pakket. De grootste tv-aanbieder, Ziggo, probeert klanten vast te houden met sportzenders – nog altijd de belangrijkste trekker voor live kijkers. Ondanks de successen van Max Verstappen en een joint venture met mobiel netwerk Vodafone daalt het aantal abonnees van Ziggo nog steeds.

Ziggo stopt binnenkort met de analoge tv-dienst waarvoor je geen settopbox nodig hebt. Voor hogere beeldkwaliteit moet je sowieso bij de internetdiensten zijn, zoals Netflix die series in 4K (hogere resolutie) en HDR (meer contrast en dynamiek) biedt. Om die reden zullen in 2018 meer mensen de kabel doorknippen.

7. Kunstmatige intelligentie kan nog niet alles

De grote verwachtingen van kunstmatige intelligentie zijn enigszins getemperd: zelfs de algoritmes van de slimste bedrijven, met de meeste data, hebben het moeilijk de echte wereld in goede banen te leiden. Google en Facebook zetten in 2018 grote groepen menselijke beoordelaars in om de stroom aan berichten enigszins in goede banen te leiden.

De zelfrijdende auto is de meest tastbare toepassing van kunstmatige intelligentie. Rijassistentie is bijna zo geavanceerd dat je langdurig het stuur kunt loslaten. Tesla probeerde dat even, zelfs in de bebouwde kom, maar dat bleek te vroeg. Voordat de auto de regie overneemt moeten er miljoenen testkilometers gemaakt worden.

8. VR en AR blijven nicheproducten

Werkelijkheid bestaat in vier smaken: de echte, de computerwereld (virtual reality), de uitvergrote wereld (augmented reality) en de gemengde wereld (mixed reality). VR-brillen zijn geen verkoopsucces. Als er één variant zou kunnen aanslaan is het augmented reality, door de lens van een telefoon. Apple heeft ARKit toegevoegd, techniek waarmee apps virtuele objecten aan het beeld van je camera kunnen toevoegen. Android krijgt iets soortgelijks in de vorm van ARCore.

Magic Leap, een startup die bijna 2 miljard dollar bij investeerders ophaalde, komt in 2018 met een nieuwe bril die hyperrealistische objecten op je netvlies tovert. Er is een prototype, de One, maar vooralsnog lijken Magic Leaps beloftes weinig af te wijken van Microsofts Hololens. Met dezelfde beperkingen zoals het kleine blikveld. Zulke brillen blijven vooralsnog een nicheproduct, hooguit interessant voor de ontwikkeling van professionele toepassingen.

9. Bewuster gebruik van de smartphone

Na een krimp in 2017 zal de vraag naar nieuwe telefoons in 2018 met 2 procent toenemen, verwacht onderzoeksbureau Gartner. In het topsegment vechten Samsung en Apple om de allerduurste toestellen. Samsung haalt de introductie van de Galaxy S9 naar voren om een beter antwoord te hebben op de iPhone X. Apple kan claims tegemoet zien van boze klanten omdat het oudere iPhones vertraagt.

2018 wordt het jaar waarin we de smartphone bewuster gebruiken. Geen telefoons in de klas, het restaurant of het verkeer, minder schermtijd voor kinderen, minder notificaties van apps en een ‘digitale detox’ op zijn tijd. Maar zelfs maar een half uurtje zonder telefoon de deur uitgaan, dat gaat ook in 2018 niet gebeuren.

Bekijk ook deze video: Dit is waarom je alwéér op je smartphone kijkt

    • Marc Hijink