Aantal moorden in Nederland flink gestegen

159 mensen kwamen door geweld om het leven, 48 meer dan vorig jaar. Dat blijkt uit cijfers van moordatlas.nl.

Technisch onderzoek in Leeuwarden, waar in juni een vrouw om het leven kwam bij een steekpartij. Foto Ginopress/ANP

Het aantal moorden in Nederland is het afgelopen jaar flink gestegen. Tot nu toe kwamen 159 mensen door een misdrijf om het leven, 48 meer dan in 2016. Dat schrijft misdaadjournalist Eric Slot vrijdag op zijn site moordatlas.nl, waar hij statistieken over moorden bijhoudt.

Waar de plotselinge stijging dit jaar door komt, is onduidelijk. Volgens Slot is “toeval de beste verklaring”. In vrijwel iedere moordcategorie neemt Slot een toename waar, behalve bij moorden binnen gezinnen en families.

Vorig jaar lag het aantal moordslachtoffers nog op het laagste niveau in twintig jaar, bleek afgelopen augustus uit cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS). Het moordcijfer neemt sinds de eeuwwisseling gestaag af. Juist daardoor is de plotselinge forse stijging van dit jaar zo opmerkelijk.

Verwarde daders

Het lijkt er volgens moordatlas.nl op dat er afgelopen jaar vooral meer moorden werden gepleegd door daders die in de war waren. Van vijftien mensen die in 2017 een levensdelict pleegden, staat vast dat zij ten tijde van de moord kampten met psychische problemen. Een jaar eerder waren dat er vijf, constateert Slot. Onder de vijftien moorden zijn bijvoorbeeld twee incidenten waarin patiënten van psychiatrische instellingen hun begeleider doodstaken, net als vier moorden door voormalige tbs’ers of tbs’ers op proefverlof.

Lees ook: de Rotterdamse korpschef van de politie Frank Paauw sloeg deze maand alarm over het toenemende aantal geweldsincidenten met verwarde mensen.

Slot rekent ook de moord op Anne Faber mee als een zogeheten “psychotenmoord”, ondanks dat bij verdachte Michael P. officieel geen stoornis is vastgesteld. Dat komt doordat P. na een eerder zedenmisdrijf niet meewerkte aan een persoonlijkheidsonderzoek, om op die manier tbs te ontlopen. Ten tijde van de moord op Faber zat P. wel in een forensische psychiatrische kliniek, om hem voor te bereiden op zijn terugkeer in de samenleving.

Meer drugsmoorden

Het aantal drugsgerelateerde moorden - zoals bijvoorbeeld ripdeals - steeg ook in 2017, van vijf naar twaalf. Daarnaast vonden er iets meer liquidaties plaats: zeventien in plaats van vijftien, met in totaal negentien slachtoffers.

Opvallend is verder dat er in Amsterdam minder mensen werden vermoord (15 in 2017 tegenover 23 in 2016), terwijl het aantal moorden in Limburg juist steeg. Vorig jaar kwamen daar twee mensen door geweld om het leven, dit jaar waren het er vijftien. Daarbij horen onder meer de twee moorden in het Venlose stadsdeel Blerick, waar dit jaar meerdere schietincidenten waren in het criminele circuit. Ook Zuid-Holland zag het moordcijfer stijgen, van 24 naar 36.

Moordatlas.nl houdt pas sinds vorig jaar de moordstatistieken bij voor heel Nederland. Eerder concentreerde de site zich vooral op Amsterdam. De landelijke databank van het CBS gaat verder terug. Vorig jaar kwamen de bevindingen van de twee partijen grotendeels overeen: moordatlas.nl telde 111 moorden, terwijl het CBS het op 110 hield. Het CBS presenteert in augustus zijn eigen raming van het moordcijfer in 2017.

    • Vincent Sondermeijer