NRC checkt: ‘Oliebol bevat minder calorieën dan eierkoek’

Dat tweette redacteur Rianne Meijer van het tijdschrift Linda.

Foto iStock

De aanleiding

„Het is een mooie dag voor m’n favoriete ex-anorectenweetje”, twittert Rianne Meijer, redacteur van het blad Linda, op 16 december aan haar negentienduizend volgers. „Een oliebol bevat per 100 gram minder calorieën dan een eierkoek. En minder koolhydraten en vier keer zoveel vezels. #oliebollenparty”. Het goede nieuws over de oliebol kan rekenen op meer dan zestig – veelal opgetogen – reacties, wordt meer dan honderd keer gedeeld en ruim zeshonderd keer ‘geliked’. Het maakt de tweet een mooie kandidaat voor een eindejaarsfactcheck.

Waar is het op gebaseerd?

Meijer weet niet meer precies waar ze de informatie vandaan heeft. „Ik heb jaren geleden anorexia gehad en las alles wat ik kon vinden over voeding. Ik gok dat ik het weet uit de eetstoorniskliniek waar ik in 2009 ben behandeld, want daar zat ik toen ook met de feestdagen”, schrijft ze.

Hoewel men niet geneigd is om elkaar op Oudjaarsavond eierkoeken voor te schotelen, blijkt dat deze vergelijking vaak wordt gemaakt. ‘Oliebol is gezonder dan een eierkoek’, schrijven sites als mensengezondheid.info, foodlog.nl, medicalfacts.nl, stichtinggezondeid.nl, upcoming.nl, levensmiddelenkrant.nl, en dieetvandaag.nl. De ‘duurzamedietist’ meldt tevens dat het „een fabel is” dat oliebollen ongezond zijn. Sommige sites verwijzen naar dieetgoeroe Sonja Bakker, die de eierkoek ooit ten onrechte zou hebben genoemd als gezond tussendoortje.

En, klopt het?

„Ik kan je sowieso vertellen dat je per stuk iets minder gunstig uitkomt”, schrijft Meijer. „Een oliebol bevat minder calorieën per 100 gram, maar is wel een stukje zwaarder. Maar goed, dan eet je wel iets lekkers in plaats van karton en vezels en mineralen.”

Los van de smaak van een eierkoek, waarover te twisten valt, heeft Meijer gelijk. Uit de caloriechecker van het Voedingscentrum blijkt dat oliebollen per 100 gram 248 calorieën, officieel: kilocalorieën, bevatten (oliebollen met krenten: 275 calorieën). Eierkoeken een stuk meer: 310 calorieën. Een oliebol bevat ook ongeveer de helft zoveel koolhydraten als evenveel eierkoek. En ze hebben iets meer vezels, al is vier keer zo veel overdreven. Oliebollen met krenten bevatten ruim anderhalf keer zo veel vezels als eierkoeken, per honderd gram dan.

Per stuk is het een ander verhaal. Albert Heijn verkoopt eierkoeken van 55 gram per stuk. Oliebollen zijn tussen 60 tot 100 gram. Per exemplaar komt de oliebol dus net wat minder gunstig uit de bus.

En wie naar vet kijkt, krijgt een ander beeld. Per 100 gram bevatten oliebollen volgens het Voedingscentrum 9,6 gram vet, bijna zeven keer zo veel als dezelfde hoeveelheid eierkoek.

Het Voedingscentrum geeft zelfbakkers tips om oliebollen „iets gezonder” te maken. Oliebollen zijn doorgaans een gefrituurd mengsel van in ieder geval bloem en gist. Het Voedingscentrum adviseert de frituur in te stellen op 150 tot 175 graden Celsius, „dan neemt je oliebol niet te veel olie op”.

De eindejaarsbollen mogen mooi goudbruin worden gebakken, maar niet té donker, omdat er in aangebrand eten schadelijke stoffen kunnen zitten. In plaats van witte bloem is volkorenmeel verstandiger, aldus het Voedingscentrum. En: schud niet te wild met die bus poedersuiker.

Conclusie

Oliebollen bevatten per 100 gram mínder calorieën en koolhydraten dan eierkoeken. Ook zitten er iets meer vezels in, maar vier keer zo veel is overdreven. Oliebollen bevatten wel meer vet dan eierkoeken, maar daarover repte journaliste Meijer niet. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt