Column

Dit is het jaar 2017 in quotes

Japke-d. Bouma schrijft elke week over de taal die ze om zich heen hoort. Deze week: de woorden uit 2017 die langer bleven hangen dan andere.

De woorden vlogen ons weer om de oren in 2017 maar er waren woorden die wat langer bleven hangen dan andere. Woorden die het jaar bepaalden, wat mij betreft. Dit was mijn jaar, in quotes.

10

Als ministers blunderen, zeggen ze meestal dat ze „zich niet herkennen in het geschetste beeld” of dat ze „de ontstane ophef betreuren”. Maar Ard van der Steur, minister van Justitie in het vorige kabinet-Rutte zei in januari over zijn optreden in de Teeven-deal: „Ik heb de grens te laat getrokken”. Hij wist het dus wel, maar ja, timing hè.

9

Begin december viel er wat sneeuw en stond meteen het hele land op zijn kop. Volgens weerman Marco Verhoef was de sneeuw zelfs „maatschappij ontwrichtend”. Hij had gelijk want inderdaad, alles ontwrichtte. Nou ja, alles behalve de maatschappij dan.

8

In april vatte Boer Riks in Boer Zoekt Vrouw adequaat samen waar de maakbare samenleving en het mediatijdperk elkaar anno 2017 ontmoeten. De KRO had hem geholpen een vrouw te vinden en een kamer. Riks zei: „Nu nog even verliefd worden.” Ik dacht ook aan Gordon die dit jaar ook alles klaar had staan voor een huwelijk. Behalve de liefde dan.

7

Vlogger Enzo Knol zei het zo, na De Breuk met zijn vriendin Dee: „Soms kom je op een punt dat je elkaar niet kunt geven wat je nodig hebt.” Daarna liepen ze overigens samen naar een punt waar dat wél kon. Zo kan het dus ook.

6

Of neem Sybrand van Haersma Buma! De voorman van het CDA verklaarde dit jaar zijn liefde aan de ‘gewone Nederlander’. Hij zei dat „de boze burger een gewone Nederlander is die telkens tegen een muur oploopt”. Journalisten zijn nog steeds op zoek naar wie hij bedoelde en ze zijn er ook nog niet achter over welke muur hij het had. Sommige van hen hebben we al maanden niet gezien.

5

Over oude wijn in nieuwe zakken gesproken, de koning haalde dit jaar in zijn kerstrede de „gemeenschapszin” en „de verbinding” weer eens uit de mottenballen. „Het valt niet altijd mee om te blijven geloven in de gemeenschap die we samen vormen”, zei hij. Ik riep nog naar het scherm dat niet elke verbinding automatisch tot gemeenschap hoeft te leiden. Maar niemand hoorde het.

4

50Plus-leider Henk Krol was ook dit jaar weer een citatenkanon maar zijn mooiste vond ik: „Ik heb in mijn leven al zo vaak sorry gezegd, daar kan deze ook bij. Excuses aanbieden vind ik een stapje te ver.” Schitterend en helemaal 2017. Je zegt dat sorry en excuses compleet verschillend zijn en dat hou je dan met een stalen gezicht vol. Hij deelt de vierde plek met ‘technisch directeur’ van de KNVB Hans van Breukelen die een soortgelijk trucje uithaalde en zei: „Ik zeg niet dat zij liegen, maar het is niet mijn perceptie.”

3

Dat heeft Donald Trump ons dit jaar geleerd: zeggen dat iets ‘fake news’ is als het je niet bevalt. Het woord ‘covfefe’ was daarbij mijn favoriet. De president had ‘coverage’ willen typen, maar hij vertikte zich op Twitter. Toch liet hij zijn woordvoerder uitleggen dat ‘covfefe’ echt een woord is. De president maakt immers nooit fouten. Ook een mooi voorbeeld van het nieuwe liegen was de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra, die in een absurd Droste-effect van ‘fake news’ beweerde dat iets fake news was, maar later ontkende dat hij het ‘fake news’ genoemd had. „You can grab them by the pony”, zou Arjen Lubach zeggen. Hij pakt samen met Trump én Hoekstra het brons omdat hij de enige komiek was die écht iets met Trump wist te beginnen.

2

Staat er dan geen enkele vrouw in deze top tien? Ja, die staan hier. Het zijn de vrouwen van #MeToo. Actrice Alyssa Milano blies de hashtag nieuw leven in toen ze op Twitter schreef „If you’ve been sexually harassed or assaulted write ‘me too’ as a reply to this tweet.” Het was het begin van een nieuwe vrouwenbeweging die een serieuze poging waagt alle ongezonde mannenbolwerken, waar dan ook ter wereld, op te blazen.

1

Maar er was natuurlijk maar één uitspraak die écht bleef hangen dit jaar. En dat was die van Eberhard van der Laan, de burgemeester van Amsterdam die ons vlak voor hij overleed op het hart drukte „goed voor de stad te zorgen, en voor elkaar”. Ik denk omdat in een jaar waarin naar hartelust gelogen en verdraaid werd, dat wat vanuit het hart gemeend en met liefde gezegd wordt, des te meer indruk maakt.

Ik wens u alle goeds voor 2018.