NRC checkt:‘NPO is een van de goedkoopste omroepen in Europa’

Dat zei NTR-directeur Paul Römer in de Volkskrant en bij het Mediaforum op NPO Radio 1.

De aanleiding

De NPO is een van de goedkoopste publieke omroepen van Europa, betoogde NTR-directeur Paul Römer op 5 december in de Volkskrant en op 28 november in het Mediaforum op NPO Radio 1. Hij reageerde daarmee op een nieuwe bezuinigingsronde bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Minister Arie Slob (Media, ChristenUnie) kondigde die bezuiniging vorige maand aan omdat de inkomsten uit tv-reclame bij de publieke omroep harder dalen dan verwacht; in 2019 loopt het budget volgens de bewindsman terug met circa 60 miljoen euro.

We checken de stelling dat de Nederlandse publieke omroep tot de goedkoopste in Europa behoort.

Waar is het op gebaseerd?

Römer baseert zich op onderzoek van de European Broadcasting Union (EBU), de overkoepelende organisatie van Europese publieke omroepen. De EBU inventariseert de zakelijke ontwikkelingen bij de publieke omroepen in Europa, in de jaarlijkse PSM Barometer. Een NTR-woordvoerder zegt dat Römer zijn uitspraken baseert op het rapport uit 2017.

En, klopt het?

De NTR heeft dat rapport wel, maar mag het niet publiceren en verwijst naar de EBU. Die weigert inzage in het rapport, omdat er volgens een woordvoerder vertrouwelijke, concurrentiegevoelige informatie in staat. Alleen de aangesloten omroepen hebben er inzage in. Ook vragen over de kosten van die publieke omroepen wimpelt de EBU af. Dat is in dat rapport wel in kaart gebracht, maar de woordvoerder noemt dat „extreem gevoelige informatie”.

Ze wil wel kwijt dat de publieke omroep in Nederland 0,13 procent van het bruto binnenlands product (bbp) kost, terwijl dat gemiddeld in Europa 0,18 procent is. Ook laat ze weten dat de publieke omroep elke Nederlander maandelijks 2,96 euro kost, terwijl dat gemiddeld in Europa 3,18 euro is. De NPO is dus goedkoper dan gemiddeld in Europa, maar is zij ook „een van de goedkoopste”?

Uiteindelijk komt de NTR met staatjes uit dat rapport waarin die vergelijking gemaakt wordt. Met 0,13 procent van het bbp laat de NPO de meeste andere omroepen in Europa achter zich. In Frankrijk bijvoorbeeld is dat 0,19 procent, in het Verenigd Koninkrijk 0,31 procent. Alleen Portugal, Griekenland, Roemenië, Polen en Luxemburg scoren lager. Op die ranglijst hoort de NPO dus inderdaad tot de groep goedkoopste publieke omroepen in Europa.

Een ander staatje rangschikt de publieke omroepen in Europa naar de kosten per inwoner per maand. Ook op die lijst laat de Nederlandse publieke omroep met 2,96 euro per maand de meeste omroepen achter zich, zeker in vergelijking met West-Europese landen als Duitsland (8,17 euro), Frankrijk (4,30 euro), het Verenigd Koninkrijk (6,38) of Zweden (6,83 euro).

Goedkoper is het onder meer in Italië (2,62 euro), Tsjechië (2,32 euro), Hongarije (1,99 euro), Griekenland (1,40 euro), Portugal (1,36 euro), Luxemburg (0,83 euro), Roemenië (0,78 euro), Malta (0,75 euro), Bulgarije (0,65 euro) en Polen (0,30 euro). Hier eindigt de NPO dus eerder onder in de middengroep dan in de groep goedkoopste publieke omroepen.

Conclusie

Afgezet tegen het percentage van het bbp behoort de Nederlandse publieke omroep tot de goedkoopste van Europa. Als het gaat om de maandelijkse kosten per inwoner is de NPO goedkoper dan de meeste andere West-Europese publieke omroepen, maar duurder dan omroepen in met name Oost-Europa. We beoordelen de stelling van NTR-directeur Paul Römer dat de Nederlandse publieke omroep tot de goedkoopste van Europa behoort, als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Jos Verlaan