Nóg sneller mobiel internet komt. En we kunnen het aan

Positief in 2017 Ons leven speelde zich in 2017 steeds vaker online af. Gelukkig heeft Nederland een van de beste mobiele netwerken ter wereld en goede papieren voor de volgende, snellere generatie.

Pokémon Go-spelers in Kijkduin in de zomer van 2016. Foto iStock

Wilde je een paar jaar geleden fatsoenlijk internetten op je telefoon, dan was wifi je beste optie. Die tijd is voorbij. „Wifi dreigt ten onder te gaan aan zijn eigen succes”, zei Cees Links, één van de grondleggers van de wifistandaard, in een recent interview met NRC. Doordat de signalen van de routers van buren elkaar de straat uit concurreren, zijn de rollen tegenwoordig omgedraaid: nu gebruik je thuis je mobiele databundel, omdat je wifi te langzaam is.

In 2013 is mobiel internet nog langzaam. Het soepel afspelen van videoclips is uitgesloten, probleemloos videobellen is nog sciencefiction en het uploaden van video’s onwenselijk. Om nog maar niet te spreken van dure databundels met een lage limiet.

In december 2012 krijgen vier telecombedrijven, KPN, T-Mobile, Vodafone en Tele2, per veiling een licentie om een 4G-netwerk op te zetten. Een verbinding is ‘4G’ (‘vierde generatie’) als de snelheid een bepaalde drempelwaarde haalt. De generatiekloof met de voorganger 3G is groot: internetverkeer onder technologie van de derde generatie – die sinds 2001 in Nederland beschikbaar kwam – heeft een maximumsnelheid van 8 megabit per seconde. 4G haalt maximaal 150 megabit per seconde.

Er wordt flink geïnvesteerd in het nieuwe netwerk, dat snel veel Nederlanders bereikt. Het helpt dat Nederland klein en dichtbevolkt is en een goede infrastructuur heeft. Drie jaar later bereiken alle vier de providers de meeste Nederlanders. Inmiddels is de dekking bijna volledig.

Van de hogere snelheden maakt de mobiele Nederlander direct gretig gebruik. Door het nieuwe netwerk vliegen veel meer data dan door het oudere. Ons totale mobiele dataverbruik (3G en 4G) schiet van 11,6 petabyte per kwartaal in 2014 naar ruim 56 petabyte per kwartaal tegen het eind van 2016. (Een petabyte is te vergelijken met de hoeveelheid data in een mp3-bestand dat tweeduizend jaar nodig heeft om af te spelen.) Uit de laatste kwartaalgegevens van de Autoriteit Consument en Markt blijkt dat 70 procent van ons mobiele dataverbruik inmiddels via 4G gaat.

Het 3G-gebruik groeit nog wel, maar veel minder hard dan via de nieuwe verbinding, waar het totale dataverbruik in één jaar tijd – tussen 2015 en 2016 – is verdubbeld. Vodafone maakte onlangs bekend zijn 3G-netwerk uit de lucht te halen. Uiterlijk in 2020 moeten klanten over naar 4G.

Sneller, groter, beter

Onze 4G-snelheid is op vier landen na de hoogste ter wereld. Gemiddeld bereiken we hier 38,36 megabit per seconde. Alleen Singapore, Hongarije, Noorwegen en Zuid-Korea hebben een snellere verbinding. Wat dekking betreft vallen we net buiten de topvijf van Zuid-Korea, Japan, Noorwegen, de Verenigde Staten en Hongkong.

Maar we zijn verwend. De eerste stappen naar nog sneller internet zijn al gezet. „Naar verwachting zal 5G in 2020 geïntroduceerd worden”, zegt Toon Norp, consultant mobiele netwerken bij onderzoeksbureau TNO. „Bij het Europees kampioenschap voetbal en in geselecteerde Europese steden zullen de eerste netwerken worden uitgerold.”

Norp verwacht dat het datagebruik, net als bij de overgang van 3G naar 4G, weer zal verveelvoudigen. „Mobiel internet op 5G-netwerken is veel sneller en de capaciteit is er een stuk groter”, zegt Norp. Daardoor zijn weer allerlei andere toepassingen mogelijk. „We hebben 5G nodig om nieuwe mogelijkheden van het internet op onze telefoon te benutten.” Zo’n veelgenoemde toepassing is de zelfrijdende auto. „Maar ook het contact houden met het beveiligingssysteem van je huis, bijvoorbeeld”, zegt Norp.

Voor die hogere snelheden is meer frequentieruimte nodig, die providers moeten zien te bemachtigen. De daarvoor benodigde veiling wordt voorbereid door het ministerie van Economische Zaken en staat gepland voor eind 2019. Alle providers – als T-Mobile en Tele2 toestemming krijgen om te fuseren, zijn er drie over – dingen mee.

Of Nederland 5G snel omarmt is onzeker. Niels Willems, redacteur van 4gdekking.nl, voorziet geen stormloop: „De huidige internetsnelheid en de dekking is al voldoende voor de consument en telecombedrijven moeten flink investeren.” Norp: „De markt bepaalt hoe snel 5G wordt uitgerold.” Dat zal deels te maken hebben met de prijzen van de frequenties. „Misschien verloopt het binnen dezelfde tijdspanne als 4G destijds en zal het binnen enkele jaren na introductie bruikbaar zijn voor de consument.”

Potentiële beer op de weg is de exploitatie van de 3,5GHz-band, zegt Norp. Wereldwijd is dit een van de meestgebruikte frequenties en nodig voor 5G, maar in grote delen van Nederland gereserveerd voor Defensie. Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) verzekerde dat vóór de frequentieveiling duidelijk zal zijn of die bandbreedte ingezet mag worden.

Het pre-4G-tijdperk is tegenwoordig onvoorstelbaar. We zijn zo verwend dat het moeilijk voor te stellen is wat 5G ons nog meer kan bieden. Wie zal het zeggen? Misschien kunnen we tegen 2020 overal VR- gamen, 8K-video streamen, of ons hele dagelijks leven livestreamen. Wifi steekt daar bleek bij af.

    • Rik Wassens
    • Sophie van Oostvoorn