Paus wil dialoog in Midden-Oosten en op Koreaans schiereiland

Franciscus hield zijn traditionele kersttoespraak. Daarbij besprak hij ook het lijden van veel kinderen in conflictgebieden.

De paus op het balkon van de Sint-Pieter. Foto Alessandro Bianchi/Reuters

Paus Franciscus heeft tijdens het uitspreken van het traditionele kerstgebed Urbi et Orbi (voor de stad en voor de wereld) opgeroepen tot oplossingen voor internationale conflicten die de laatste tijd het nieuws beheersen. Zo pleitte hij voor een tweestatenoplossing in de Israëlisch-Palestijnse kwestie. Ook spoorde hij de betrokkenen bij het conflict rond Noord- en Zuid-Korea aan tot “wederzijds vertrouwen”.

Recent verklaarde de Amerikaanse president Trump dat de VS voortaan Jeruzalem erkennen als hoofdstad van Israël. De paus sprak zich eerder al uit tegen die beslissing. Hij zei te willen dat de “het respect voor de status quo” van de stad behouden zou blijven.

Op het Sint-Pietersplein gaf hij de aanwezige gelovigen mee te bidden voor “vrede in Jeruzalem en het hele Heilige Land”. Wat de paus betreft moet de dialoog tussen beide partijen hervat worden zodat er sprake kan zijn van twee staten die “vreedzaam naast elkaar bestaan”.

Kinderen in conflictgebied

Vorig jaar was de kern van zijn boodschap eveneens een oproep tot vrede in door conflicten geteisterde gebieden. Toen ging zijn aandacht vooral uit naar de oorlog in Syrië.

Ook dit jaar noemde hij Syrië, waarbij hij zijn focus legde op het lijden van kinderen: “We zien Jezus in het gezicht van Syrische kinderen die zijn getekend door de oorlog, die zo veel bloedvergieten heeft opgeleverd.” Over Irak, Jemen, enkele Afrikaanse landen, Venezuela en Oekraïne sprak Franciscus gelijkaardige woorden.

Tijdens de nachtmis in de Sint-Pieter had de paus ook al gesproken. Hij riep daarbij op de toestand van “miljoenen migranten” niet te negeren. “We zien de sporen van miljoenen personen die er niet zelf voor kozen weg te gaan, die zijn verdreven uit hun land, die hun dierbaren achterlieten.”

Paus Franciscus vergeleek het lot van migranten met het Bijbelse verhaal van Maria en Jozef. Zij reisden voor de geboorte van Jezus van Nazareth naar Bethlehem, zonder een verblijfplaats te vinden. “Zo velen anderen zijn in de voetstappen van Maria en Jozef getreden.”

Rohingya

Een van de grotere crises rondom vluchtelingen de laatste tijd is die rond de islamitische Rohingya-minderheid in Birma. Recent reisde de paus naar het land. Ook tijdens het Urbi et Orbi refereerde de paus aan de Rohingya, zonder hen zo te noemen. De paus sprak van de bedreiging van de “waardigheid van minderheidsgroepen in de regio”.

Alleen al het noemen van de naam Rohingya ligt gevoelig in Birma, dat de moslimminderheid niet als staatsburgers erkent. Met het niet noemen van de naam wil de paus waarschijnlijk voorkomen dat de situatie nog verder escaleert. Ook is er een christelijke minderheid in Birma die mogelijk de dupe kan worden als de paus een diplomatiek conflict met de Birmese regering ontketent, zo vertelden adviseurs hem voor zijn reis.

    • Joram Bolle