Oppositieleider Navalny: boycot Russische verkiezingen

De oproep van Poetins belangrijkste uitdager volgt op besluit hem uit te sluiten van verkiezingsdeelname.

Oppositieleider Aleksej Navalny zondag bij het indienen van zijn kandidatuur voor de Russische verkiezingen. Zijn kandidatuur werd afgewezen door de Centrale Verkiezingscommissie. Foto Maxim Shipenkov / EPA/

Oppositieleider Aleksej Navalny is officieel uitgesloten van deelname aan de Russische presidentsverkiezingen op 18 maart volgend jaar. De Centrale Verkiezingscommissie stemde maandag voor zijn uitsluiting op basis van een eerdere veroordeling voor fraude.

De 41-jarige Navalny heeft door die veroordeling een strafblad. Daardoor heeft hij geen passief stemrecht meer. Hij had alleen mee kunnen doen als hij een speciale dispensatie zou ontvangen. Die kreeg hij niet.

Navalny kondigde daarop aan de beslissing te gaan aanvechten, al lijkt de kans klein dat dit iets zal uitrichten. Hij riep de Russische bevolking daarom ook alvast op de presidentsverkiezingen van volgend jaar te boycotten.

Belangrijkste politieke uitdager van Poetin

Navalny’s belangrijkste politieke speerpunt is het aan de kaak stellen van corruptie binnen de regering van president Vladimir Poetin.

Volgens Navalny was zijn veroordeling voor fraude – net als eerdere arrestaties – politiek gemotiveerd. Hoewel de Russische oppositieleider verbannen is van de Russische televisie, weet hij toch veel Russen te bereiken via zijn YouTube-kanaal. Daarop publiceert hij vaak video’s waarin hij Poetin, meestal op humoristische wijze, aanvalt. Dit maakt dat Poetin hem als zijn belangrijkste politieke uitdager ziet.

Sobtsjak nu belangrijkste, maar omstreden tegenkandidaat

Journalist en televisiepersoonlijkheid Ksenia Sobtsjak doet wel mee aan de verkiezingen van volgend jaar. Zij wordt bij afwezigheid van Navalny gepresenteerd als de belangrijkste uitdager van Poetin. Maar haar onafhankelijkheid staat ter discussie. Volgens critici is haar deelname bedoeld om liberale stemmen te trekken en om de verkiezingen een eerlijker en beter aanzien te geven. Veel kans maakt zij niet.

Ksenia Sobtsjak is de dochter van oud-burgemeester van Sint-Petersburg, Anatoli Sobtsjak, die een mentor en goede vriend was van Poetin. Er gaan al jaren geruchten dat Poetin haar peetvader is. Navalny noemde haar kandidatuur eerder dit jaar een “Kremlin-plan” om een “karikatuur” neer te zetten van een liberale kandidaat. In 2012 waren Navalny en Sobtsjak wel bondgenoten in de demonstraties tegen Poetins herverkiezing.

    • Niels Posthumus