Ajax sluit emotioneel jaar en turbulente week af met zege op Willem II

Kluivert (18) en Neres (20) redden het aanzien van Ajax op de laatste speeldag. Clubjaar 2017 zat voor Ajax vol extremen, van drama en triomf, en alles ertussenin.

Ajax-spelers Neres (l) en Kluivert (r) na de wedstrijd. Foto ANP

Ajax heeft zijn laatste wedstrijd van het jaar gewonnen van Willem II (3-1). Het moest van diep komen na een week waarin Ajax uit het bekertoernooi gestoten werd en zich ontdeed van hoofdcoach Marcel Keizer. Onder interim-coach Michael Reiziger hield de club de achterstand op koploper PSV, dat zaterdag won van Vitesse, op vijf punten.

Zo blijft de hoop op de 34ste landstitel bij Ajax levend. Een kampioenschap dat onder de nieuwe trainer veroverd moet worden, naar alle waarschijnlijkheid Erik ten Hag. Nog voor Oud & Nieuw hoopt Ajax zijn nieuwe coach te kunnen overnemen van FC Utrecht.

Vleugelaanvallers maakten het verschil

Ajax kwam zondagmiddag pijnlijk genoeg nog op achterstand na rust door Fran Sol, die scoorde uit een counter op subliem aangeven van Kostas Tsimikas. Sol was op weg opnieuw de schrik van Ajax te worden, sinds de Spanjaard Willem II hier in de Arena vorig seizoen voor het eerst naar een zege in Amsterdam schoot. Maar zover kwam het niet aan het slot van dit turbulente jaar dat Ajax met een gemakkelijke zege hoopte te besluiten.

De vleugelaanvallers van Ajax maakten het verschil. Eerst Justin Kluivert die gelijkmaakte met een gekruld schot na een actie naar binnen - het was niet voor het eerste dat hij dat zo magnifiek deed. Daarna dribbelde David Neres langs zijn directe tegenstander op de achterlijn en bood invaller Kasper Dolberg een niet te missen balletje voor. De Braziliaan maakte tien minuten voor tijd zelf de 3-1. Op aangeven van Siem de Jong die Neres in buitenspelpositie met de hak aanspeelde, het werd niet afgevlagd.

‘Op menselijk niveau een dramatisch jaar’

Zo eindigde voor Ajax dit jaar van extremen, van drama en triomf en alles ertussenin. Van de Europa League-finale, de eerste Europese finale in 21 jaar, met een piepjonge ploeg. Van het tragisch lot van Abdelhak Nouri. Van twee vertrokken trainers, eerst Peter Bosz vrijwillig deze zomer – daarna Keizer moedwillig afgelopen week.

De daadwerkelijke redenen voor die laatste ingrijpende bestuurlijke handeling liggen diep in de drassige bodem waarop de club rust. Keizer werd nooit gedragen door de gehele Ajax-top. Vooral directeur voetbalzaken Marc Overmars en minimaal één commissaris – de teruggetreden Theo van Duivenbode – hadden bezwaren, maar Edwin van der Sar en de overige RvC-leden gingen mee met de wens van technisch hart en het meest markante lid daarvan: Dennis Bergkamp. Hij is nu ook op non-actief gesteld.

Met ontslag voor trainer Keizer en ‘cultuurbewaker’ Bergkamp maakte de club vlak voor Kerst een omstreden aanstelling ongedaan. Ajax kiest opeens andere richting

Keizer, nog in functie toen hij donderdagochtend een gesprek had met Het Parool, stipte in zijn laatste interview deze week aan dat hij in de zomer, na de steunbetuiging en het getoonde begrip, te snel vond dat de oude, bikkelharde beoordelingsmechanismen weer in werking traden na het drama met Nouri. “Eigenlijk hoop je dat je dat helemaal niet hoeft te zeggen, maar ik miste bij pers en publiek in die eerste maanden wel empathie.”

Hoe zit het met de empathie voor Keizer, vanuit de directie? De verzachtende omstandigheden – selectie niet op orde, spelers aangeslagen door het Nouri-drama – ten tijde van de Europese (voorronde-)uitschakeling waren wel degelijk verdisconteerd in de beoordeling van Keizers functioneren, zei algemeen directeur Edwin van der Sar bij Ajax TV. “Daar moet je overheen kijken”. Maar waarom dan moest Keizer sneuvelen? Het bleef bij het “ambitieniveau van Ajax” dat niet langer werd toevertrouwd aan de, op het allerhoogste niveau in Nederland, onervaren coach. Het risico voor de vierde keer op rij naast de landstitel te grijpen werd als te groot ingeschat met hem. Exit Keizer, afgelopen donderdag na de bekeruitschakeling van Ajax.

Het was op “menselijk vlak een dramatisch jaar”, zei Van der Sar in zijn enige media-optreden sinds dat ontslag. Hij doelde uiteraard op de situatie met Abdelhak Nouri, die nooit meer zal herstellen van de opgelopen hersenschade na hartfalen in de oefenwedstrijd op trainingskamp deze zomer. Al het overige is in de context hiervan het benoemen niet waard.

Tweespalt in technische staf

Maar bij het opsommen van wat er allemaal misging sinds het bereiken van de Europa League-finale afgelopen voorjaar mogen de bestuurlijke dwalingen op voetbaltechnisch vlak niet ontbreken. De tweespalt in de technische staf die niet gemanaged werd en tot het vertrek van succescoach Bosz leidde. Toen de benoeming van opvolger Keizer. Niet zozeer de aanstelling zelf, waar heus argumenten voor te bedenken waren, wel het gebrek aan steun in de eerste weken van het nieuwe seizoen. De sterkste spil in de verdediging vorig seizoen, Davinson Sánchez, vertrok en de defensie was te laat op orde. Voor Keizer goed en wel geland was stond hij al op een achterstand die, zo kan met de kennis van nu geconcludeerd worden, amper nog kon goedmaken.

Dat het beter ging, met zeges op PSV en AZ in december, maakte niet meer uit. Interim-coach Reiziger nam de laatste opstelling van Keizer over, zij het met Klaas-Jan Huntelaar in de spits zoals in Keizers een-na-laatste wedstrijd. Dat was te verwachten. “Er zit een stijgende lijn in”, zei Reiziger – die de vreemde timing van Keizers ontslag daarmee nog eens benadrukte. Ja, hij, normaliter coach van Jong Ajax, was er zelf ook door verrast.

Kluivert en Neres redden

Op deze middag voor Kerstavond had vooral Hakim Ziyech de stijgende lijn te pakken, wervelend door de stellingen van Willem II. Mensen vrij zetten voor doel is zijn core business en dat deed hij dus. Met een steekpass tussen vier man door bereikte hij Van de Beek, die één op één met Willem II-doelman Mattijs Branderhorst overschoot. Willem II hield stand tegen een uiteraard sterker Ajax, en werd vlak voor rust met Azzaoui nog gevaarlijk.

Het was de aankondiging van wat komen zou. Sol stond achterin het strafschopgebied vrij en schoot verrassend snel – Ajax-doelman André Onana kon niet keren in de korte hoek. De hoon die de directie ongetwijfeld ten deel zou vallen in het geval van puntenverlies zo kort na de ingreep in de technische staf, ook assistenten Hennie Spijkerman en Bergkamp werden ontheven, bleef Overmars en Van der Sar bespaard. Kluivert (18) en Neres (20) redden met hun bevliegingen het aanzien van Ajax op de laatste speeldag van dit emotionele clubjaar 2017.