Opinie

    • Hugo Camps

Zelfontploffing

De gedachte aan vrede kwam niet meer op bij het Technisch Hart van Ajax. Het is er in dit clubje nooit hartelijk aan toegegaan, maar de zelfontploffing verrast toch. Met een knal spatte het door wijlen Johan Cruijff geïntroduceerde trainingsmodel definitief uit elkaar. Het vele geld was niet opgewassen tegen kleinzerigheid.

Marcel Keizer buiten, Dennis Bergkamp en Hennie Spijkerman in zijn spoor. Over de fluwelen revolutie van Johan Cruijff heeft niemand het nog. De vraag is overigens hoelang Edwin van der Sar en Marc Overmans nog in hun bestuurlijke functies zullen rondhuppelen. Dennis Bergkamp laat zich graag kennen als zwijgzame stille herder, maar het is een stilte met rancune. Ze zijn met velen die zich ooit verkeken hebben op de brave inborst Bergkamp.

Om te beginnen zijn vroegere vriend Wim Jonk. Het iconische duo heeft zichzelf uit elkaar geslagen. Duo’s zijn bij Ajax per definitie verdoemd. Zie ook Louis van Gaal en Ronald Koeman, Cruijff en Leo Beenhakker. Ajax is een club voor solisten en dat zie je terug in leidinggevende organen.

De crisis van Ajax is ook de crisis van een cruijffiaanse filosofie. Voor de Verlosser zijn oud-spelers de primaten in de hiërarchie van een club. En niet alleen op technisch-tactisch vlak, over de hele beleidsbreedte. De desastreuze gevolgen zijn genoegzaam bekend. De rol van Bergkamp als cultuurbewaker van Ajax was zo nep als een plastic vijg. Welke cultuur dan? Die van een kweekvijver of handelshuis? Peter Bosz had meer cultuur in gedachten dan het hele Technisch Hart bij elkaar. Ook daarom moest hij eruit.

Coach Marcel Keizer wordt nu afgeschilderd als een cultuurbarbaar en tactisch warhoofd. Het is een ranzig verwijt in het licht van het oppositionele gekonkel binnen het Technisch Hart en het zakelijk bestuur van Ajax. Keizer werd het bos in gestuurd met fabeltjes over de Hollandse school en aanvallend en dominant voetbal, maar het aankoopbeleid volgde niet. Lasse Schöne is zowat de enige die nog iets van ervaring kan bieden terwijl het bestuur fanatiek in de weer blijft met miljoenentransfers voor jeugdspelers. Marcel Keizer was niet berekend op de eenzaamheid van een Ajax-coach, maar hij werd door de geparachuteerde strategen ook aan zijn lot overgelaten. Het was daarom des te aangrijpender hoe sober en ingetogen hij met het verdriet om Abdelhak Nouri is omgegaan. Zijn waardigheid was een laatste flits van een mogelijke Ajax-cultuur.

Dennis Bergkamp is nooit een orgel van sociale animositeit geweest. Hij gaat het liefst een weg van hem alleen, zij het niet zonder woede en teleurstelling. Emoties zijn er om te verbergen. En zo lijkt het dat zijn liquidatie door de vrienden Van der Sar en Overmars hem nauwelijks beroert. Pose. Bitterheid vervult nu zijn hele wezen. Hij zal zich meer dan ooit terugtrekken in de stilte van diepe verongelijking.

Ik hoop het niet, maar vrees dat Dennis Bergkamp verloren is voor het voetbal. Een tweede affront als coach wil hij niet meer oplopen. Zeker niet in Nederland. Misschien laat hij zich nog verleiden door Arsenal, maar hij zit er alvast niet op te wachten.

De fluwelen revolutie van Cruijff is geëindigd in een optelsom van ongelukkige levens. Alle leed is voor niets geweest. Cultuur heeft plaatsgemaakt voor een kerkhof.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.
    • Hugo Camps