‘Zaak tegen NS-bestuurders opgeblazen’

Aanbesteding Limburg

De volledige vrijspraak van alle verdachten in de zaak rond aanbestedingen in Limburg, is een grote nederlaag voor het OM.

Veolia-bus in Roermond. Na de corruptie-beschuldigingen tegen NS-dochters Abellio en Qbuzz trok NS zich volledig terug uit het Limburgse openbaar vervoer. Foto John Peters

De advocaten zijn tevreden. En vol lof over de rechters van de rechtbank Oost-Brabant. „Een terechte en goed gemotiveerde uitspraak”, vindt Daan Doorenbos van Stibbe, advocaat van voormalig NS-topman Timo Huges. Zijn collega Joost Italianer van NautaDutilh, advocaat van NS, spreekt van „een grondig en afgewogen vonnis”.

De lof is begrijpelijk. De verdediging heeft glansrijk gewonnen in de strafzaak die het Openbaar Ministerie had ingesteld tegen zes verdachten en NS. Alle verdachten werden donderdag vrijgesproken op twee punten. Voor het derde punt verklaarde de rechtbank het OM niet-ontvankelijk. Italianer: „Het komt in een strafzaak niet vaak voor dat dit op alle punten gebeurt. Het zegt veel over hoe het OM deze zaak heeft opgeblazen.”

Ook voordat het OM besloot een strafzaak te beginnen, waren de gevolgen al groot voor NS. Vanaf het moment dat het bedrijf eind april 2015 zelf bekendmaakte dat er „onregelmatigheden” waren geconstateerd bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg, is het onrustig. Topman Huges moest opstappen, het dochterbedrijf voor busvervoer werd verkocht. De relatie met de staat als enig aandeelhouder verslechterde, ook omdat toenmalig minister van Financiën Dijsselbloem zich zeer kritisch uitliet over NS en Huges. NS startte een nieuwe strategie en een integriteitsprogramma.

Allemaal omdat een regiodirecteur van concurrent Veolia informatie over de bedrijfsvoering van Veolia in Limburg doorspeelde naar de NS-dochters Abellio en Qbuzz. Met die informatie probeerde NS de lucratieve en langdurige concessie voor het Limburgse vervoer binnen te slepen. De regiodirecteur werd door NS ingehuurd via een extern bedrijf om het non-concurrentiebeding van zijn vorige werkgever Veolia te omzeilen.

Het OM zag drie strafbare feiten: valsheid in geschrifte (voor de arbeidsovereenkomst), niet-ambtelijke omkoping (informatie in ruil voor een baan) en schending van bedrijfsgeheimen.

Van strafbare feiten is geen sprake, oordeelt de rechtbank nu. De drie cruciale documenten zijn niet aantoonbaar vervalst. Het overtreden van een non-concurrentiebeding is alleen strafbaar onder bepaalde voorwaarden, waar hier geen sprake van was.

Bedrijfsgeheimen

De regiodirecteur werd ingehuurd vanwege zijn kennis van het Limburgse openbaar vervoer, niet vanwege zijn kennis van de bedrijfsvoering van Veolia. Voor het derde punt, schending van bedrijfsgeheimen, verklaart de rechtbank het OM niet-ontvankelijk omdat er formeel geen klacht is ingediend die kan leiden tot strafvervolging.

Doorenbos: „Dit dossier leent zich helemaal niet voor het strafrecht. Het OM heeft geprobeerd om een civielrechtelijke kwestie het strafrecht in te trekken. Ik vind het verheugend en principieel juist dat de rechtbank niet meegaat in het verleggen van de grenzen van het strafrecht.”

Het OM kondigde donderdag aan in hoger beroep te gaan tegen de vrijspraak. Over twee weken licht het OM toe hoe zij het vonnis wil aanvechten. Eerst gaan we het vonnis goed bestuderen, zegt een woordvoerder. Tijdens de rechtszaak verweet het OM Huges dat „zijn moreel kompas ernstig defect is gebleken”. De eis was één jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf.

Italianer acht het hoger beroep weinig kansrijk, maar min of meer verplicht. „Juist omdat ze zo hoog hebben ingezet, kan het OM zich kennelijk niet veroorloven om niet in beroep te gaan.” Doorenbos sluit een schadeclaim namens Huges niet uit. „We houden alle opties open. Zeker nu het OM in beroep gaat. In plaats van de schade te beperken, laten ze die verder oplopen.” Voor Huges is het „teleurstellend” dat de zaak nu nog steeds niet is afgerond, zegt zijn advocaat. Dat zal ook gelden voor de andere vijf verdachten, die hun namen opnieuw tegen hun zin in de pers zien verschijnen.

    • Mark Duursma