Recensie

Noord Nederlands Orkest raakt publiek met muziek uit games

Recensie

Het Noord Nederlands Orkest speelde sinds woensdag drie avonden orkestrale muziek uit games. Veel evergreens ontbraken, maar sfeer was er volop.

Het Noord Nederlands Orkest met zangeres Julie Elven.

Muziek uit games, gespeeld door een klassiek orkest? Nieuw is het niet: de organisatie Video Games Live begon er alweer twaalf jaar geleden mee. Maar aan het begin van de derde en laatste gamemuziekavond van het Noord Nederlands Orkest in TivoliVredenburg herinnert gameontwikkelaar Rami Ismail het publiek er fijntjes aan dat het medium jong is, de traditie van orkestrale gamemuziek nog jonger – het oudste originele stuk van de avond komt uit het spel Heart of Darkness, daterend uit 1998.

Zelfs het verschil tussen dat vrij klassieke stuk en latere orkestrale composities voor games is duidelijk. Lineaire compositie, vertelt Ismail, is gebruikelijk voor de traditionele klassieke muziek, maar gamemuziek moet dynamisch zijn. „Een speler springt niet altijd dramatisch over die afgrond. Soms proberen ze het achteruit, met de ogen dicht.” Daar sta je dan met je dramatische muziek.

Voor deze live-uitvoering moest dat dynamische weer lineair worden gemaakt. Het Noord Nederlands Orkest treedt hier – onder leiding van Etienne Siebens – bovendien op zonder vertoning van beelden uit de games. Presentator Ismail moet dus zorgen dat het publiek de essentiële emotionele context heeft die hoort bij het spelen van de games. Dus spreekt hij voor de muziek uit onderwatergame Abzû (2016) over optimisme en mysterie, voor Killzone 3 (2011) over de wanhopige situatie waarin de speler zich bevindt, voor Horizon Zero Dawn (2017) over de ontmoeting tussen natuur en techniek.

De minimalistische aanpak blijkt effectief. De muzikale diepgang van Killzone 3 – van de Nederlandse componist Joris de Man – komt onverwacht als je het spel niet kent, maar de radeloosheid is voelbaar na een treffende situatieschets. De confrontatieloze eenzaamheid van een compositie uit Everybody’s Gone to the Rapture (2015) hakt er sterk in als je het uitgestorven dorp uit het spel fris in je gedachten hebt.

Minder verrassend is Skyrims ‘Dragonborn’ (2011), een bombastische evergreen die op elk gameconcert even afgevinkt wordt. De compositie krijgt de zaal even mee, maar weet niet te vervoeren. Hoe anders is die andere evergreen, ‘I was born for this’ uit Journey (2012), misschien wel het mooiste stukje gamemuziek ooit: de stem van Julie Elven tovert met gemak de tranen op het gezicht, in herinnering wervelt de speler door de lucht naar een verre berg.

Naast Skyrim en Journey lijkt het Noord Nederlands Orkest weinig andere iconische stukken op het programma te hebben gezet. Totdat aan het einde van de avond een simpel akkoord wordt aangeslagen en een zucht van herkenning door de zaal zwiept. Het thema dat Inon Zur componeerde voor Fallout 4 (2015) mag een snotneus zijn in de klassieke muziek, bij het gamerspubliek zitten de klanken diep in alle haarvaten.