Opinie

Luuk van Middelaar

Bij WK voetbal wint Frankrijk van Brazilië

Verkiezingen zorgen voor spanning, ritmiek, breuken. Geweldloze machtsoverdracht, die enorme democratische kunst, werkt het beste bij hoge inzet en ongewisse uitkomst. Net als het in het voetbalstadion moet het spannend zijn. Alleen dan komt er volk op de been, alleen dan voelt elke kiezer dat de eigen stem telt.

Zo leven verkiezingen van strijd en toeval. (Mark Rutte die in volle campagne dankzij een Erdogan-rel in Rotterdam zijn gezag kon doen gelden; Marine Le Pen kort erna door migraine gevloerd in een tv-duel.) Hoe onvoorspelbaarder, hoe beter.

Na 2016, dat de ontwrichting van Brexit en Trump bracht, was 2017 het jaar van het zich herpakkende Europese midden, met winnaars Rutte, Macron en Merkel. En het jaar van de jonge politieke entrepreneurs die verkalkte partijen overnamen of wegvaagden – Macron in Frankrijk, Kurz in Oostenrijk en de Duitse liberaal Lindner, die de coalitiekans met Merkel opblies om in 2021 een Kurz te kunnen worden. Dubbele boodschap van de Europese kiezers: graag daadkracht, vanuit het centrum.

Voor 2018 springen drie Europese stembusgangen in het oog. Driemaal draait het om migratie en veiligheid. In Italië, blijvend bezorgd over Libische bootjes, spant het in parlementsverkiezingen – mogelijk op 4 maart – tussen Links (Renzi), Rechts (Berlusconi en Lega Norte) en de populistische Vijf-Sterren. Uitslag: niemand een meerderheid, spanning houdt aan. In Hongarije, in april of mei, wordt het zorgelijk saai. Hekkenbouwer Viktor Orbán wint zijn derde termijn, met extreem-rechts op twee; deugdelijke oppositie maakt geen vuist. In Rusland zijn presidentsverkiezingen op zondag 18 maart, niet toevallig de verjaardag van de inlijving van de Krim uit 2014, en staat de uitslag vast. Enige vraag: haalt Poetin de meerderheid in de eerste ronde? Ja.

In landen met saaie verkiezingen biedt het stadion uitkomst. Ook in Moskou, zeker zo belangrijk, op 15 juli, de finale van het WK voetbal. Dat wordt een adembenemende remake van 1998, Brazilië–Frankrijk: 1-2.

is politiek filosoof en hoogleraar Europees recht en EU-studies (Leiden, Louvain-la-Neuve). Onlangs verscheen zijn boek De nieuwe politiek van Europa.