PvdA heeft nu de schijnconstructie tegen zich

Sociale werkvoorziening Directeur Moorlag dacht dat het wel kon: gehandicapt personeel te weinig betalen. PvdA-Kamerlid Moorlag heeft nu wat uit te leggen.

William Moorlag (tweede van links) op bedrijfsbezoek tijdens de campagne voor de Kamerverkiezingen, februari 2017. Foto Kees van de Veen

Als minister van Sociale Zaken maakte Lodewijk Asscher zich over weinig onderwerpen zo druk als over schijnconstructies. Als PvdA-leider heeft hij nu zélf iemand in zijn fractie zitten die als werkgever, nog maar kort geleden, een dubieuze constructie gebruikte – waardoor gehandicapte werknemers goedkoper konden worden ingehuurd en zelf ook minder geld kregen.

Deze week veroordeelde de rechter de sociale werkplaats Alescon in Assen om een uitzendconstructie die al jarenlang werd gebruikt. De directeur van dat bedrijf, tot twee maanden geleden: William Moorlag, nu Tweede Kamerlid voor de PvdA. „Pijnlijk, ja”, zegt collega Gijs van Dijk, die voor de PvdA het woord voert over Sociale Zaken.

De sociale werkvoorziening Alescon nam al sinds 2011 geen werknemers meer in vaste dienst. Gehandicapten die een werkplek nodig hadden, kwamen in dienst van uitzendbureau AwerC – waar Alescon zelf eigenaar van was. Ze verdienden minder dan hun collega’s van vóór 2011, al deden ze hetzelfde werk. Ze hadden ook geen recht op een eindejaarsuitkering, volledige doorbetaling bij ziekte en seniorenverlof.

Alescon had het zo bedacht, de ondernemingsraad en de vakbonden waren er tevoren over geïnformeerd – en maakten er in het begin nog geen probleem van.

William Moorlag werkte er in die tijd nog niet, hij was gedeputeerde in de provincie Groningen. In de zomer van 2015 werd hij directeur van Alescon.

‘Juridisch deugdelijk’

Begin 2016 maakte de FNV wél bezwaar tegen de regeling, maar zonder succes. Daarop stapte de vakbond naar de kantonrechter. Die heeft nu geoordeeld dat Alescon ruim vierhonderd werknemers van het uitzendbureau met terugwerkende kracht moet behandelen alsof ze al die jaren in dienst waren van Alescon. Bij elkaar moet het bedrijf aan hen twee miljoen euro nabetalen.

Moorlag was zelf op donderdagmiddag niet bereikbaar om vragen te beantwoorden. Via een medewerker stuurt hij een schriftelijke verklaring. Daarin staat: „Ik heb deze constructie niet aangepast, omdat ik er vanuit ben gegaan dat het een juridisch deugdelijke keuze was die destijds met de ondernemingsraad en vakbonden was besproken.”

Zijn opvatting was steeds, schrijft hij ook, dat het verschil in inkomen met terugwerkende kracht zou worden gecompenseerd als de rechter er toch anders over zou oordelen. „Hoe dan ook moeten de belangen van de mensen die werken bij Alescon voorop staan. Dat was ook altijd mijn uitgangspunt toen ik directeur was.”

Moorlag werkte zelf veertien jaar bij de FNV: eerst als beleidsmedewerker, daarna als regiobestuurder.

De vakbond laat weten blij te zijn met de uitspraak van de rechter over Alescon: „Er is eindelijk gerechtigheid voor al deze mensen met een arbeidsbeperking die jarenlang onterecht in een onzekere situatie hebben gezeten over werk en inkomen.”

Alescon zelf vindt nog steeds dat het bedrijf zich aan de regels heeft gehouden en gaat in hoger beroep. Door de goedkopere arbeidsvoorwaarden konden er „meer mensen in dienst genomen worden”, schrijft het bedrijf op zijn website. De twee miljoen euro moeten van de kantonrechter al wel worden terugbetaald.

De PvdA is door de zaak in verlegenheid gebracht. Collega-Kamerleden wijzen erop dat Moorlag de constructie niet zelf heeft bedacht. „Hij zat ermee toen hij directeur werd van Alescon”, zegt Gijs van Dijk. „Hij heeft altijd gezegd: als dit niet kan, moeten we ermee ophouden.”

‘Blij voor de mensen zelf’

Van Dijk was zelf eerder vicevoorzitter van de FNV. Hij noemt het terecht dat de vakbond een zaak aanspande. „Ik ben blij voor al die mensen die nu hun geld krijgen.”

De veroordeling van Alescon lijkt vooral ingewikkeld voor Asscher, die als minister met een wet kwam tegen schijnconstructies. Maar hij verdedigt Moorlag. Op donderdagavond zei hij dat wat hem betreft de intentie telt. En die van Moorlag was volgens Asscher: zoveel mogelijk mensen aan het werk helpen in een tijd dat er wachtlijsten waren.

Tweede Kamerlid Jasper van Dijk (SP) noemt de kwestie een „heftige zaak”. „Als zoiets bij ons zou gebeuren, zouden we er zeker een stevig gesprek over hebben.” Of dit de ‘linkse samenwerking’ ondermijnt op dit thema? „Het ondermijnt nu vooral de PvdA.”

    • Christiaan Pelgrim
    • Petra de Koning