Ajax kiest opeens andere richting

Ajax

Met ontslag voor trainer Keizer en ‘cultuurbewaker’ Bergkamp maakt de club vlak voor Kerst een omstreden aanstelling ongedaan.

Van links naar rechts: het op non-actief gestelde driemanschap Marcel Keizer, assistent-coach Hennie Spijkerman en spitsentrainer Dennis Bergkamp samen met Aron Winter bij een training. Foto Koen van Weel/ANP

Ajax heeft zich met een ongekende ingreep ontdaan van de drie belangrijkste leden in de technische staf. Hoofdcoach Marcel Keizer, assistent-trainer Hennie Spijkerman en Ajax-icoon Dennis Bergkamp, die naast spitsentrainer ook lid is van het technisch hart dat bindende adviezen geeft over voetbalzaken, zijn vlak voor Kerst op non-actief gesteld. Als reden worden ‘wisselvallige prestaties’ gegeven.

Ajax werd onder leiding van Keizer in augustus in de voorronde van de Europa League uitgeschakeld. Het bekertoernooi eindigde voor de Amsterdamse club met de uitschakeling woensdag in de achtste finales tegen FC Twente. In de competitie staat Ajax halverwege het seizoen tweede, met vijf punten achter op koploper PSV.

De clubleiding heeft er „onvoldoende vertrouwen in dat de ambities van Ajax met Keizer, Spijkerman en Bergkamp worden gerealiseerd. De tegenvallende sportieve resultaten vormen mede de aanleiding voor dit besluit”, staat in het persbericht dat donderdagmiddag werd verstuurd. „Met Bergkamp bestaat daarnaast verschil van inzicht over het te voeren technische beleid” – dit ontslag van Keizer bijvoorbeeld.

Fluwelen revolutie

Dat Ajax zich ook van Bergkamp heeft afgekeerd, een van de vaders van de ‘fluwelen revolutie’ onder Johan Cruijff eerder dit decennium, is een ingrijpende breuk met de beleidsvoering sinds 2012. Het technisch hart is het orgaan dat besluiten nam op voetbalgebied, uit te voeren door de directie. Marc Overmars, directeur voetbalzaken, Bergkamp en het hoofd jeugdopleiding hebben zitting in dit orgaan, dat er kwam op initiatief van Cruijff. Bij de meeste voetbalclubs voert een technisch directeur het voetbalbeleid.

De directie heeft nu met steun van de raad van commissarissen besloten het langstzittende lid van dat technisch hart te ontslaan – waarmee het de facto is opgeheven. Eerder al botste Bergkamp met opleider Wim Jonk, die vertrok. Daarmee kwam de bemoeienis van wijlen Cruijff in 2015 ten einde. Ook Keizers voorganger Peter Bosz kwam in aanvaring met Bergkamp. De trainer voerde vorig seizoen een machtsstrijd over de invulling van de technische staf. Bergkamp, Spijkerman en nog twee stafleden moesten wijken, vond Bosz, maar de directie ging niet mee. Het betekende het vertrek van Bosz kort na de Europa League-finale.

Bergkamps invloed leek juist bestendigd toen de door hem gewenste Keizer aangesteld werd, een coach die het aan ervaring op topniveau ontbrak. Overmars sputterde tegen, maar was in de minderheid. Algemeen directeur Edwin van der Sar volgde Bergkamp. Voor de voormalig recordinternational is deze laatste episode een pijnlijke bevestiging van een dwaling eerder dit jaar.

Binnen de raad van commissarissen bestond grote ergernis over het feit dat zij pas na escalatie van het conflict tussen Bosz en de technische staf hoorde dat er überhaupt iets speelde. Nadat Van der Sar eerst het conflict in de staf met Bosz heeft laten ontsporen, moet hij nu binnen een half jaar weer een trainer laten gaan.

Duidelijk is dat Overmars nooit overtuigd is geraakt van Keizer. Hij zet met de coach ook beleidsbepaler Bergkamp, die geen verantwoordelijkheid droeg maar wel verankerd was als ‘cultuurbewaker’, buiten de deur. Keizer wist dat zijn aanstelling verre van unaniem gesteund werd in de top. De afgelopen augustus afgetreden commissaris Theo van Duivenbode „was niet de enige met een voorkeur voor een meer ervaren coach van buiten”, zei rvc-voorzitter Leo van Wijk tijdens de aandeelhoudersvergadering vorige maand. „Maar dat het niet goed uitpakt, betekent niet dat het geen weloverwogen besluit was.”

Niveau selectie

Op dezelfde aandeelhoudersvergadering gaf de directie toe dat er in de zomer te traag gereageerd was bij het op peil houden van het niveau van de selectie. Daarmee werd Keizer in zekere zin nog uit de wind gehouden.

Maar begin december had Keizers ploeg tien punten achterstand op koploper PSV. Toen is het plan in gang gezet om voor of tijdens de winterstop afscheid te nemen. Dat het daarna beter ging, van concurrenten PSV en AZ werd gewonnen, mocht niet baten.

Ajax wil op korte termijn een opvolger presenteren (zie kader). Michael Reiziger (coach Jong Ajax) neemt zondag tegen Willem II waar, geassisteerd door Winston Bogarde (assistent Jong Ajax). Aron Winter blijft aan als tweede assistent.