‘Independència!’, roepen Catalanen in een Brussels zaaltje

Puigdemont in België

Bij het groepje Catalanen en het twintigtal Vlaamse nationalisten van de N-VA klopt het separatistenhart sneller: „Kippenvel”.

Zestig minuten voor de eerste uitslagen weet de spindoctor van de afgezette Catalaanse president Carles Puigdemont het zeker: ze gaan winnen. „De independentistas worden weer de grootsten in het parlement.” Zo’n twee uur later gaat Joan Maria Piqué, terwijl op de Catalaanse tv te zien is hoe separatisten hossend door een volle zaal trekken, handenschuddend door het Brusselse vergadercentrum Square. „We live to fight another day.” Veel Catalanen om het mee te vieren zijn hier niet.

De uitslagenavond donderdag is bijzonder in zijn soberheid. Geen gezwaai met vlaggen en banners in een grote zaal vol aanhangers, zoals het een uitslagenavond betaamt. Wel klinkt tijdens de speech van Puigdemont de roep om ‘de gevangenen vrij te laten’, net zoals twee weken geleden toen 45.000 Catalaanse burgers naar de Belgische hoofdstad reisden om Europa om steun te vragen.

Een zaaltje vol pers. Een kaal podium met daarop een Catalaanse vlag en een Europese. Catalanen met opgespelde gele lintjes, een groepje Vlaams-nationalisten en – uiteindelijk, na de uitslagen – vier ministers van de afgezette regioregering en Puigdemont zelf. Gejuich uit een hoek even voor tienen, als de eerste veelzeggende uitslagen er zijn. Later gaan een paar vuisten de lucht in. „Independència! [Onafhankelijkheid!, red.]” En dan een overwinningstoespraak op 1.340 kilometer afstand van de Catalaanse hoofdstad.

Na het illegale uitroepen van de Catalaanse republiek, eind oktober, belandden negen Catalaanse bestuurders in de cel. Twee van hen kwamen niet op borgtocht vrij en moesten in hechtenis stemmen. Regiopresident Puigdemont en vier ministers vluchtten naar België, vergeefs hopend op EU-steun. Ze moesten op afstand stemmen.

Hoewel zijn partij niet de grootste werd, ziet Puigdemont de uitslagen als een zege voor de separatisten, die samen de meerderheid behaalden. „Een historische opkomst, met een resultaat dat niet ontkend kan worden”, sprak hij in Brussel. „Na meer dan 150 jaar heeft de Catalaanse republiek de Spaanse monarchie verslagen.”

En nu? „Eerst feesten”, aldus zegsman Piqué. Daarna is het „tijd voor politiek in plaats van onderdrukking. Wij willen nu onderhandelen met de Spaanse regering, die dat tot nu toe heeft geweigerd.”

De praktijk is minder simpel. De vijf hopen zo snel mogelijk terug te kunnen naar Spanje. Of en wanneer, is nog maar de vraag. Het aanhoudingsbevel is nog van kracht. Als ze voet op Spaanse bodem zetten, worden ze gearresteerd. Het is aan de rechter om te beslissen of het bevel wordt opgeheven, niet de politiek. Als het blijft staan, blijft een deel van de zetels voor Puigdemonts partij leeg. Die zetels verliest de partij dan of ze gaan naar anderen op de lijst.

Bij het groepje Catalanen in de zaal én bij het twintigtal Vlaams-nationalisten van de N-VA klopt het separatistenhart sneller: „Kippenvel”, zegt een van hen tegen zijn collega’s. Als partij die op termijn streeft naar een onafhankelijke republiek Vlaanderen, steunt de N-VA het streven naar onafhankelijkheid van de Catalanen.

Vlaams parlementslid voor de N-VA Karl Vanlouwe hoopt dat Spanje de uitslagen nu aanvaardt en Europa „niet langer blijft wegkijken”. „Kijk naar Catalonië, Schotland: er zijn steeds meer regio’s die meer autonomie willen. Als het om Polen gaat, is Europa bereid de nucleaire optie in te zetten met een ultimatum, tegen Spanje werd geen enkel standpunt ingenomen. Dat is onaanvaardbaar. Europa moet er rekening mee houden dat die veranderingen er zijn en er mee leren om te gaan.” Een Europese reactie bleef vooralsnog uit. Puigdemont sprak donderdagavond alleen met de Catalaanse pers, vrijdag volgt een persconferentie voor de rest.

M.m.v van Koen Greven in Barcelona