Een bijna niet te leggen puzzel voor de Catalanen

Coalitievorming

Een onafhankelijk Catalonië is op de korte termijnirreëel. De afgezette president Carles Puigdemont moet hoe dan ook een andere koers varen dan in de voorbije anderhalf jaar.

Het is een bijna niet te leggen puzzel: vorming van een Catalaanse regioregering . Alleen de separatistische partijen JxC (34 zetels), ERC (32) en de CUP (4) komen op 70 van de 135 zetels uit. Andere combinaties lijken bij voorbaat uitgesloten.

Inés Arrimadas liep dolblij rond na de verkiezingsuitslag en vierde met haar Ciudadanos (‘Burgers’) de zege. De liberale partij steeg van 25 naar 37 zetels en werd voor het eerst de grootste partij in Catalonië. Zo bleek hoe groot de achterban van deze ‘anti-separatisten’ is, voorheen vaak de ‘zwijgende meerderheid’ genoemd.

Ciudadanos gaf de voorbije weken de ‘unionisten’ een gezicht. Arrimadas maakte een sentiment los bij een deel van de kiezers die zich voorheen niet of nauwelijks vertegenwoordigd voelden. Haar boodschap stuit bij andere Catalaanse partijen echter op zo veel verzet dat samenwerking onmogelijk is.

Ciudadanos kan rekenen op steun van de socialistische PSC (17 zetels) en de rechtse PP van landelijk premier Rajoy (met 3 zetels vrijwel weggevaagd). Maar zelfs gedoogsteun van de tegenpool Catalunya en Comú (8 zetels), de lokale tak van de linnkse protestpartij Podemos, zou niet volstaan.

Voor de separatisten is de puzzel in theorie te leggen, in praktijk is het een gecompliceerde opgave.

Ex-regiopresident Carles Puigdemont van de centrum-rechtse lijst JxC won de prestigestrijd van het links-republikeinse ERC van zijn voormalige vicepresident Oriol Junqueras. In Brussel vierde Puigdemont zijn zege, Junqueras vernam de uitslag in de cel.

Puigdemont moet hoe dan ook een andere koers varen dan in de voorbije anderhalf jaar. Een onafhankelijk Catalonië is op de korte termijn irreëel, want wordt internationaal niet erkend. Dat heeft de Catalaanse crisismaand oktober duidelijk gemaakt.

Puigdemont en zijn afgezette ‘ministers’ zijn aan banden gelegd door justitie, die hen wil vervolgen. Als Puigdemont naar Spanje gaat, wacht hem arrestatie. Het zal niet eenvoudig zijn vanuit Brussel met ERC en de CUP te onderhandelen over een nieuwe route. De CUP heeft al aangegeven alleen door te willen gaan als eenzijdige onafhankelijkheid het doel is. Blijft een pact uit, dan wachten mogelijk nieuwe verkiezingen.

    • Koen Greven