Opeens bleek ‘Sinaasappel’ op de terreurlijst te staan

DHKP-C

Ze wilden een aanslag plegen op Erdogan. Hoe kwamen twee jonge Turkse Nederlanders bij een terreurorganisatie terecht?

Erdogan passeert de erewacht bij zijn bezoek aan Athene, vorige maand. Foto AP

Hoe een ideologie bij jonge mensen tot extreme daden kan leiden, toont de arrestatie van twee jonge Turkse Nederlanders in Griekenland. Zij hadden, volgens de aanklacht, geen kleine plannen: ze wilden een aanslag plegen op de Turkse president Erdogan. Die bracht twee weken geleden een ‘historisch’ bezoek aan de Griekse hoofdstad Athene. Daar hadden ze hem met raketwerpers, molotovcocktails en zelfgemaakte granaten van twee kanten willen beschieten.

Het mislukte. Anil S. (26) uit Amsterdam en Burak A. (23) uit Eindhoven werden eind november met zeven andere Turken opgepakt in Athene. Zelf ontkennen ze de plannen en zeggen onschuldig te zijn.

De twee zouden lid zijn van de marxistische terreurorganisatie DHKP-C, die door inlichtingendienst AIVD in de gaten wordt gehouden. Sinds deze zomer staan Anil S. en Burak A. op de terreurlijst van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Rekeningen worden dan geblokkeerd, zodat er geen geld meer kan worden opgenomen.

Hoe beiden bij de DHKP-C terecht zijn gekomen, is onbekend. Op sociale media uiten bekenden van Burak hun verbazing als blijkt dat hij de man is die op foto’s in de media in kogelwerend vest door Griekse politie wordt weggeleid.

Burak groeide op in de Eindhovense wijk Doornakkers, waar veel Nederlanders van Turkse afkomst wonen. Een vriendelijke jongen, die schertsend Sinaasappel werd genoemd, vanwege zijn rossige haar. Hij was altijd aan het voetballen en had het nooit over politiek, vertelt een kennis. Hij studeerde recentelijk nog aan een hogeschool in Den Bosch.

Over Anil S. uit de Amsterdamse wijk Geuzenveld is nog minder bekend. Hij had mogelijk al langer radicale sympathieën. S. kwam in 2015 in het nieuws toen hij op 1 mei de Dag van de Arbeid wilde vieren op het Taksimplein in Istanbul, waarbij een demonstratieverbod werd genegeerd. Zo’n tweehonderd mensen werden toen gearresteerd. Volgens zijn familie was Anil een toevallige passant. Hij zat toen anderhalve maand vast.

De DHKP-C (revolutionaire volksbevrijdingspartij) wil de westerse invloed in Turkije beëindigen. Ze zou er een socialistische staat willen stichten door gewapende, revolutionaire strijd. De oorlogen in Afghanistan en Irak beschouwt ze als imperialistisch, ze is tegen het Turkse lidmaatschap van de NAVO en fel anti-Amerikaans.

Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen in Leiden, noemt de DHKP-C een van de oudste en sterkste stadsguerrilla-organisaties van Turkije, onder verschillende namen actief sinds jaren 60. „De organisatie heeft een lange geschiedenis van gewapende strijd en militant activisme tegen de Turkse staat.”

Dat de mannen Erdogan uitkozen als doelwit, verbaast de hoogleraar niet. „In Erdogan zien ze niet alleen de man die Turkije islamiseert – de DHKP-C is strikt seculier – maar het ook uitlevert aan het grootkapitaal.”

In Nederland zou de partij enkele tientallen aanhangers hebben, vooral actief binnen sociaal-culturele verenigingen. Dat is op zich niet gek, omdat Turkse Nederlanders vrijwel altijd tot een bepaalde politieke stroming of religieuze groepering horen, meestal een regelrechte kopie van zusterorganisaties in Turkije. Allemaal hebben ze eigen culturele instellingen, moskeeën, belangenorganisaties, studentenverenigingen en voormannen. Sociaal-culturele verenigingen zijn er genoeg, wat daarbinnen gebeurt is niet altijd even duidelijk.

    • Sheila Kamerman