Frankrijk blokkeert veiling De Sades pornografische roman

‘Nationale kunstschat’ De Franse overheid heeft Markies de Sades beroemde boek ‘De 120 dagen van Sodom’ tot kunstschat verklaard, en blokkeert daarmee een veiling.

De Sade bewaarde het manuscript in een nis in zijn cel in de Bastille. Foto martin Bureau /AFP

De Franse overheid heeft het manuscript van De 120 dagen van Sodom, de pornografische roman van Markies de Sade, tot ‘nationale kunstschat’ verklaard. De staat blokkeerde daarmee de geplande verkoop door het Parijse veilinghuis Aguttes woensdag.

Het manuscript van De Sade (1740-1814) dateert uit 1785. Hij schreef het toen hij gevangenzat in de Bastille in Parijs, in minuscuul handschrift op een twaalf meter lange rol papier. De markies zat daar een levenslange straf uit wegens sodomie en het vergiftigen van prostituees (met bonbons met Spaanse vlieg, een kever die blaartrekkend gif afscheidt). Maar tijdens de Franse Revolutie, waarbij in 1789 de Bastille werd bestormd, kon hij de gevangenis verlaten. Zijn manuscript werd later in een nis in zijn cel ontdekt en gepubliceerd.

In 2014 herdacht Musée d’Orsay de tweehonderdste sterfdag van Markies de Sade met een tentoonstelling. Ooit verketterd, is hij nu een van Frankrijks grootste zonen.

De 120 dagen van Sodom vertelt het verhaal van vier aristocraten die besluiten elke vorm van seksuele perversie te ervaren. Een aaneenschakeling van incest, flagellatie, coprofagie, bestialiteit, sadisme, (kinder)moord en necrofilie.

Waardering

De afgelopen zeventig jaar is de waardering voor het boek omgeslagen. In de jaren vijftig verbood de Franse overheid de verspreiding omdat de roman te smerig voor woorden werd geacht. In 1990 verscheen het oeuvre van De Sade in de prestigieuze Bibliothèque de la Pléiade, de dundrukreeks waarin ook Voltaire, Hugo en de andere grote Franse auteurs zijn opgenomen.

Volgens Le Figaro is de Franse overheid bereid 8 miljoen euro voor het manuscript te betalen. Het veilinghuis schatte de opbrengst eerder op 4 tot 6 miljoen euro. De inbrenger is een failliet bedrijf, dat speculeerde met bijzondere manuscripten.

De Franse staat heeft nu dertig maanden de tijd om fondsen te werven voor de aankoop. Als dat niet lukt, wordt het manuscript van De Sade weer in de verkoop gezet. In dat geval kunnen ook buitenlandse belangstellenden een bod uitbrengen.

    • Arjen Ribbens