Zelfs een Bandidos-tatoeage is straks niet veilig meer

Rechtszaak Motorclub Bandidos handelt in strijd met de openbare orde, zegt de rechtbank. Ook voor motorclub Satudarah kan dit gevolgen krijgen.

Een Bandido herken je ook zonder het hesje van zijn motorclub. Als de Bandidos samen voor de rechter moeten verschijnen, doen ze geen moeite om hun motorclubgevoel te verbergen. De meeste leden zijn volledig getatoeëerd, soms zelf om de ogen. Als ze geen hesje dragen, dan hebben ze een T-shirt met hun clublogo aan.

Maar die naam mag niet meer, motorclub Bandidos wordt verboden, oordeelde de rechtbank Utrecht woensdag. Het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie had om een civiel verbod gevraagd. Het is de eerste keer dat een motorclub in Nederland door een rechter wordt verboden.

De zaak tegen de Bandidos kan dienen als een succesvol begin in een serie rechtszaken tegen motorclubs. In navolging van de zaak tegen de Bandidos heeft het OM ook een civiele procedure aangespannen tegen motorclub Satudarah. De uitspraak van de rechter „geeft mogelijkheden” voor het aanpakken van andere motorclubs, zegt persofficier Jirko Patist.

Ernstig geweld

Volgens de rechtbank in Utrecht handelt de motorclub in strijd met de openbare orde. „Bij de club is sprake van een bestaande cultuur waarin het plegen van (ernstig) geweld wordt gestimuleerd”, aldus de rechter in het vonnis. Ook als het gaat om gewelddadige uitingen van individuele leden kan dat de Nederlandse tak van de Bandidos worden aangerekend.

Volgens Marnix van der Werf, advocaat van de Bandidos, heeft de rechter „alle Bandidos-verenigingen op één hoop gegooid”. De uitspraak houdt volgens hem in dat de Bandidos in Nederland niet meer kunnen bestaan en dat buitenlandse chapters hier geen activiteiten meer kunnen organiseren. Het blijft volgens Van der Werf mogelijk om als individueel lid met een motorhesje van de club een ritje te gaan maken. Hij zegt dat de kans „zeer groot” is dat de Bandidos in hoger beroep gaan.

Het OM ziet dat anders. Volgens persofficier Patist laat een hesje zien dat een persoon onderdeel is van de vereniging die nu verboden is. „Zelfs een tattoo op iemands hoofd zou daaronder kunnen vallen en er in dat geval dus af moeten.”

Het is wel zo dat de politie, totdat de uitspraak is bekrachtigd in hoger beroep, nog niet kan handhaven. Na het hoger beroep zou dat wel kunnen.

Hells Angels

De jacht van justitie op motorclubs leidde eerder tot een mislukking. In 2009 oordeelde de Hoge Raad dat sommige gedragingen van Hells Angels misschien strafbaar zijn, maar niet zo’n ernstige inbreuk maken op de openbare orde dat dit een verbod rechtvaardigt. De civiele procedures van het OM tegen onder meer de Bandidos kunnen worden gezien als de nieuwe strategie van justitie, met nu dus resultaat.

Een civiele procedure om een vereniging te verbieden, is eerder succesvol toegepast bij pedofielenvereniging Martijn. Hoogleraar criminologie Arjan Blokland zegt dat zo’n verbod zeldzaam is. „De vrijheid van vereniging is een grondrecht, en dus moet de rechter echt zwaarwegende redenen hebben om een vereniging te verbieden.” In Nederland gebeurde dat sinds de Tweede Wereldoorlog volgens de hoogleraar slechts „een enkele keer”.

Lees ook: Verbod op pedoclub Martijn is preventief

De strategie van het OM was in deze zaak om aan te tonen dat de Bandidos deel uitmaken van een internationale organisatie. In Nederland zorgde de komst van de Bandidos in 2014 voor onrust, zo zijn er aanslagen op huizen van Bandidos-leden zijn gepleegd en was er een confrontatie bij een café in Sittard tussen Bandidos en leden van de Red Devils, een zogeheten supportclub van de Hells Angels. Maar ook incidenten buiten de landsgrenzen waarbij Bandidos betrokken waren speelden een rol in de rechtszaak, zoals schiet- en vechtpartijen van Duitsland tot aan de Verenigde Staten.

Satudarah

De uitspraak kan ook gevolgen hebben voor motorclub Satudarah, waartegen in 2018 een civiele procedure begint. Advocaat Erik Thomas, die Satudarah bijstaat, zegt dat er met de uitspraak tegen de Bandidos „een slag verloren is, maar de oorlog nog niet”. Volgens hem is het nog maar de vraag welke gevolgen deze uitspraak heeft. „Het effect is vooral publicitair. Want wat gebeurt er als de Bandidos een nieuwe organisatie beginnen met een nieuwe naam?”

Volgens hoogleraar criminologie Arjan Blokland is het niet zo dat de Bandidos zichzelf de Ramdidos noemen, ze ongestraft verder kunnen gaan. „De vereniging die nu verboden is kan niet zomaar verder onder een andere naam. Dan zetten ze de verboden vereniging voort en dat is strafbaar.”

Ondertussen loopt er ook nog steeds een strafzaak tegen meerdere Limburgse Bandidos-leden. Die staan terecht voor onder meer afpersing, witwassen, hennepteelt en het vormen van een criminele organisatie.

    • Bram Endedijk