Russen vrezen corrupte ‘kerstpakketten’

Kerstpakket

Waarom Russische ambtenaren liever geen cadeautjes meer ontvangen.

Toeristen op het Rode Plein. Foto Pavel Golovkin / AP

Zware tijden voor Moskouse ambtenaren: na de geruchtmakende corruptie-zaak tegen voormalig minister van Economische Zaken Aleksej Oeljoekajev zijn de traditionele nieuwjaarsgeschenken – worst, wodka, een pot augurken, zoetigheid – ineens taboe.

„De mandjes mogen absoluut niet meer”, zo vertelde een anonieme ambtenaar tegen de Russische website The Bell: „geen etenswaren, geen wijn, zelfs bloemen zijn verboden.”

Kerstmis wordt in Rusland nauwelijks gevierd, alleen al omdat de geboorte van Jezus volgens de Juliaanse kalender die de Russisch-orthodoxe Kerk hanteert, in januari valt.

Sinds Sovjettijden is Nieuwjaar de belangrijkste feestdag, mét kerstbomen en cadeautjes van een figuur die verdacht lijkt op de Kerstman, maar in Rusland ‘Vadertje Vorst’ heet.

Ook in de werksfeer worden er presentjes gegeven: aan het personeel, maar vooral ook aan zakenrelaties. En bij de Russische ‘kerstpakketten’ wordt niet gekeken op een paar roebel. Vroeger werden er uit de provincie complete berenvellen aangevoerd, zo vertelde een ambtenaar.

Dit jaar kan er zelfs geen agenda meer van af. „Na de aanhouding van Oeljoekajev mag er niets meer”, aldus een ambtenaar. Oeljoekajev werd vorig jaar opgepakt toen hij het kantoor van het Russische oliebedrijf Rosneft verliet met een koffer met 2 miljoen dollar in cash. Volgens Igor Setjsin, de machtige bestuursvoorzitter van Rosneft, ging het om steekpenningen die Oeljoekajev had geëist in ruil voor zijn instemming met de overname van oliebedrijf Bashneft. De minister houdt vol niet te hebben geweten dat er geld zat in de loodzware koffer. Tijdens de rechtszaak zei Oeljoekajev dat hij dacht dat het ging om exclusieve wijn. De rechter geloofde dat niet en veroordeelde hem vorige week tot acht jaar strafkamp.

Corruptie is in Rusland wijdverbreid, vooral bij de overheid. Maar sinds de zaak-Oeljoekajev zit de schrik er in. „Bij het ministerie van Transport worden de cadeau’s al bij de receptie geweigerd”, zo vertelde een medewerker van een groot metallurgisch bedrijf. „Vorig jaar stuurden we kalenders op in een mandje. Daarna werden we tien keer teruggebeld: zijn het echt kalenders? En waarom zijn ze verpakt in een mandje?” Een andere ambtenaar van een niet nader genoemd ministerie vertelde dat de staatssecretaris helemaal geen cadeau’s meer accepteert, „vooral niet van olie-concerns”.

Het Kremlin liet woensdag weten dat er een reglement is voor ambtenaren. Volgens die regels moet de ambtenaar het relatiegeschenk inleveren voor controle. Als het presentje niet meer kost dan 3.000 roebel krijgt de ambtenaar het presentje terug.

Afgelopen woensdag was 3.000 roebel iets meer dan 43 euro waard.