Harde tik voor AFM, boetes accountants vernietigd

Bestuursrechter legt een bom onder de wijze waarop de AFM toezicht houdt op accountants.

De afgelopen jaren oordeelde toezichthouder AFM vaak hard over de kwaliteit van grote accountantskantoren. Foto Fred Steenman

De Rotterdamse bestuursrechter vernietigt de boetes die toezichthouder Autoriteit Financiële Markten vorig jaar oplegde aan PwC en EY. Volgens de rechter heeft de AFM „onvoldoende” bewezen dat het werk van de accountants onder de maat is en niet „buiten redelijke twijfel” aangetoond dat zij de wet hebben overtreden.

Vorig jaar legde de AFM boetes op van 845.000 euro en 2,2 miljoen euro aan PwC en EY omdat zij ernstig tekort zouden zijn geschoten bij het controleren van de boeken van hun cliënten. Daarmee schonden de accountantskantoren volgens de AFM hun ‘zorgplicht’.

De toezichthouder kwam tot die conclusie na het bestuderen van de controlewerkzaamheden van de accountants bij jaarrekeningen van tien klanten in 2012 en 2013. Daaruit kwam volgens de AFM naar voren dat zij niet genoeg en geschikte informatie verzamelden om een goedkeurende verklaring af te geven.

‘Strengste toezichthouder’

De toezichthouder legde vorig jaar boetes op aan alle vier de grote accountantsorganisaties die zij onderzocht: Deloitte, KPMG, EY en PwC. De laatste twee tekenden vervolgens bezwaar aan bij de rechter. Tijdens de zitting in oktober betoogden zij dat „Nederland zo’n beetje de strengste toezichthouder ter wereld heeft”. Volgens EY en PwC kun je niet uit een steekproef met dossiers concluderen dat de accountantsorganisaties zélf tekortschieten en hun zorgplicht schenden.

Lees ook de reportage over de rechtszaak: ‘Zal ik even uitpraten? Fijn.’ De accountants bijten terug

De bestuursrechter is het met hen eens. Hij stelt dat schending van de zorgplicht niet enkel kan worden vastgesteld door te kijken of accountants hun controlewerk goed uitvoeren bij de bedrijven die ze inhuren. Daarmee legt de rechtbank een bom onder de wijze waarop de AFM toezicht houdt op accountants. Dat wordt door de AFM namelijk al jaren juist via dezelfde methode ingevuld: door bij een selectie van klanten te kijken hoe de accountants hun werk hebben gedaan.

Op basis van die toezichtsmethode kregen de vier grote accountantskantoren de afgelopen jaren meermaals forse boetes opgelegd en werd er zowel door de AFM als de politiek hard geoordeeld over de kwaliteit van accountants.

De AFM kan binnen zes weken in hoger beroep gaan bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven en zegt dat te overwegen.

Lees ook dit interview met AFM-bestuurder Evers, waarin hij uithaalt naar accountants.
    • Camil Driessen