‘Advocaat nabestaanden kapers De Punt gaat Defensie aanklagen’

Volgens mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld heeft Defensie de verklaringen van de mariniers die terechtstaan in de zaak rond de treinkaping beïnvloed.

Advocaat Liesbeth Zegveld (r) in de Haagse rechtbank. Foto Bas Czerwinski/ANP

De verklaringen van oud-mariniers in de zaak over de treinkaping bij De Punt zijn ongeloofwaardig. Dat stelt mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld, die zegt dat het ministerie van Defensie de mariniers heeft voorbereid en beïnvloed op het verhoor. De advocaat, die de nabestaanden van de gedode treinkapers vertegenwoordigt, gaat aangifte doen van “beïnvloeding van getuigen”, bevestigt ze desgevraagd.

Zegveld meent dat Defensie geluidsbanden van de gewelddadige beëindiging van de treinkaping niet aan de advocaat van de mariniers, Geert-Jan Knoops, had mogen geven. Knoops liet de mariniers de banden horen voor zij in de rechtbank getuigden. Volgens Zegveld hebben zij hun verklaring aangepast op wat zij hoorden op de banden. Zegveld vermoedt bovendien dat de mariniers door beïnvloeding vanuit Defensie “niet in vrijheid” konden verklaren.

In september noemden verschillende mariniers de zaak “een farce”. NRC-redacteur Frank Vermeulen schreef een achtergrondverhaal over de zaak.

‘Ongeloofwaardige verklaringen’

Als voorbeeld geeft Zegveld de discussie over het “genadeschot” waarover werd gesproken op de geluidsbanden. ‘Marinier 5A’ verklaarde dat dit ging over een koe. Volgens Zegveld is dit niet alleen onwaar, ook zou Defensie de marinier hebben “gesuggereerd” dit te zeggen in de rechtbank.

Dat de verklaringen ongeloofwaardig zijn, blijkt volgens Zegveld uit de grote verschillen tussen de verklaringen en wat er te horen is op de banden. De mariniers zeiden in de rechtszaal zich niet te herkennen in hun uitspraken en handelingen van veertig jaar geleden. Tijdens het getuigenverhoor erkenden mariniers dat Knoops ze had voorbereid op het proces. Zij moesten onder meer een rollenspel doen.

Lees ook: In 2016 sprak NRC met de broer van Hansina Uktolseja, die voor het eerst sinds 1977 sprak over het verlies van zijn zus.

Van dichtbij geëxecuteerd

De elf mariniers stonden in september en oktober voor de rechtbank in Den Haag om een verklaring af te leggen over de beëindiging van de treinkaping bij De Punt in 1977. Daarbij werden zes Molukse kapers gedood. Volgens Zegveld werden twee kapers, Max Papilaja en Hansina Uktolseja, van dichtbij geëxecuteerd, hoewel ze al buiten gevecht waren gesteld.

De nabestaanden van vijf kapers klaagden de staat na bijna veertig jaar aan. Volgens hen is er “excessief” geweld gebruikt en zijn zeker drie kapers “geëxecuteerd”. Op de geluidsbanden, die in mei dit jaar werden uitgegeven, is te horen hoe de kapers werden gedood.