‘Wees onzichtbaar’ van Murat Isik wint de NRC Boekenwedstrijd

Ruim 15.000 lezers van NRC brachten hun stem uit; 20 procent van de stemmen ging naar de roman van Isik.

Murat Isik, winnaar van de Libris Literatuurprijs 2018 en beoogd auteur van het Boekenweekessay 2019. Ivo van der Bent

De roman Wees onzichtbaar van Murat Isik is de winnaar van de NRC Boekenwedstrijd 2017. Met ongeveer twintig procent van de stemmen ontving Isik (1977) de meeste lezersstemmen. In totaal brachten ruim 15.000 mensen hun stem uit op wat volgens hen het beste Nederlandstalige boek van het jaar is. Zij konden kiezen uit 25 boeken, romans en non-fictie: een selectie van de boeken die dit jaar in NRC-recensies vier of vijf waarderingsballen kregen.

Wees onzichtbaar vertelt in bijna 600 pagina’s talloze verhalen over de coming-of-age van een Turks-Nederlandse jongen die opgroeit in de Amsterdamse Bijlmer in de jaren tachtig en negentig. De jonge Metin zucht onder discriminatie en een tirannieke vader. Eerder schreef NRC over deze tweede roman van Isik dat de schrijver er „bewonderenswaardig in slaagt om je steeds geboeid te houden”, en dat hij „een waardevol, literair geluid in het huidige identiteitsdebat” laat horen.

Recensie van ‘Wees onzichtbaar’: Opgroeien in de Bijlmer is niet alleen rot

Op de tweede plek, met zo’n 400 stemmen minder, eindigde Mazzel tov van Margot Vanderstraeten, een persoonlijk documentair boek over een leven tussen de orthodoxe joden in Antwerpen. Voor beide boeken werd fanatiek campagne gevoerd door hun uitgevers, en door de schrijvers op sociale media. Liever had Isik een juryprijs gewonnen, schreef hij vorige week op Facebook, maar tegelijk was hij „eerzuchtig genoeg om te willen winnen”.

U heeft nogal een toegewijde achterban, of niet?

Murat Isik: “Ja! Ik merk dat heel veel lezers zo enthousiast meeleefden met mijn boek en zelfs campagne ervoor gingen voeren in hun eigen netwerk.”

Het boek raakt een snaar?

„Ja, dat merk ik echt, tijdens optredens in boekhandels en bibliotheken: het is een boek waarin iedereen iets in herkent, of dat nu het verhaal van het gezin is, of de overlevingsstrijd van de hoofdpersoon, het tijdsbeeld van de jaren 80 en 90. Maar ook het verhaal van de Bijlmer, dat me heel dierbaar is.”

U noemde uw boek eerder een eerbetoon aan de Bijlmer. Waarom wilde u dat schrijven?

„Toen ik er opgroeide heb ik altijd gevoeld dat het een opgegeven wijk was, taxi’s kwamen er ’s avonds niet, vroedvrouwen lieten je er niet thuis bevallen. Maar in de beginjaren van de Bijlmer was het de modernste wijk van de stad, uit idealisme neergezet, en waar de mensen graag wilden wonen. Hoe die stad zo is afgegleden en verstoten, daar heb ik altijd iets mee willen doen.”

Van de titel ‘Wees onzichtbaar’ krijg je ook het idee dat de roman is geschreven om een stem te geven aan een groep die in romans nog weinig zichtbaar was.

„Dat was niet per se mijn bedoeling, maar het is een mooi gevolg: dat mensen uit de Bijlmer nu ook een plek hebben binnen de Nederlandse letteren. Maar ik ben vooral blij voor de wijk die mij gevormd heeft: dat de Bijlmer precies in het jaar dat de wijk vijftig is geworden, ook nog deze prijs pakt.”

Spit en Verbeke

De NRC Boekenwedstrijd werd dit jaar voor de derde keer georganiseerd, drie keer won een roman het van de non-fictie, die in verkoopcijfers de laatste jaren wél de fictie overtreft. Vorig jaar werd de Boekenwedstrijd gewonnen door succesdebutant Lize Spit met haar roman Het smelt, het jaar ervoor kreeg Annelies Verbeke de meeste stemmen voor de roman Dertig dagen.

    • Thomas de Veen