Op Everest sterf je naamloos in de sneeuw

In een interactieve productie reconstrueert The New York Times het leven van één van de vele gestorven klimmers op ‘s werelds hoogste berg.

Foto van een expeditie van dit jaar naar de top van Everest. Foto Balazs Mohai/EPA

Op ruim acht kilometer hoogte ligt in de sneeuw een klimmer. Zijn gezicht is door de gure wind en ijzige kou zwart gekleurd en gerimpeld. Duizenden klimmers passeren zo’n eenzaam lijk op weg naar de hoogste bergtop ter wereld: de summit van Mount Everest in de Himalaya. In een interactieve productie beschrijft The New York Times de expeditie van de Indiase Goutam Ghosh en drie mede-klimmers. De laatste keer dat hij levend werd gezien, was in mei 2016.

In deze reconstructie van The New York Times probeert journalist John Branch de expeditie van Indiase klimmers te reconstrueren. Hij maakt daarbij gebruik van beelden gemaakt door Ghosh.

Death zone

Het lichaam van Ghosh is een van de vele lijken die bovenop op de Everest eeuwig zijn begraven. Sinds de jaren vijftig - toen de eerste klimmers de top bereikten - zijn naar schatting zo’n driehonderd mensen op de berg gestorven. Door de lage temperaturen blijven hun lichamen goed geconserveerd.

Bij de start van ieder klimseizoen dient hun lichamelijk overschot als bewegwijzering voor nieuwe klimmers, en in sommige gevallen als luguber geheugensteuntje aan hoe gevaarlijk het beklimmen van de Everest eigenlijk is. Als de afdaling weer is ingezet, bestaat nog steeds het risico op hoogteziekte. Blijf te lang in de zone des doods hangen en de hersenen zwellen op, mogelijk met fatale gevolgen.

Om die reden is het niet verwonderlijk dat er maar zelden lichamen van klimmers worden geborgen. Daarnaast kunnen helikopters kunnen door de wind niet bij de bergwanden in de buurt komen. Een dood lichaam naar beneden tillen is zelfs met behulp van meerdere ervaren Nepalese sherpa’s bijna onmogelijk. Toch vragen families sherpa’s regelmatig hun leven op het spel te zetten om het lichaam van een geliefde te bergen. Zo ook bij Ghosh: met hakbijlen werd geprobeerd zijn lijk uit het ijs weg te hakken. Waarom is het dan toch zo belangrijk dat de lichamen van dode klimmers worden geborgen?

Tijd stond stil

De 50-jarige Goutam Ghosh was geen eenzame man: in zijn huis in de deelstaat West Bengal wachtten zijn vrouw en dochter lang op zijn terugkeer. Iedere familie van een ‘naamloos Everest-lichaam’ heeft zo haar eigen redenen om een geliefde te willen bergen. Sommige families kunnen de dood van een geliefde niet accepteren tot ze het lichaam hebben gezien. Bij de familie van Ghosh was een van die redenen financieel van aard: omdat Ghosh bij de autoriteiten stond geregistreerd als ‘vermist’, kon zijn vrouw Chandan geen aanspraak maken op zijn levensverzekering.

Journalist John Branch geeft een gezicht aan een van de vele anonieme lijken van de Everest. Anekdotes van Ghosh’s fatale expeditie worden afgewisseld met indringende foto’s en beschrijvingen van zijn thuis en uiteindelijk, van zijn crematie.

In 2014 kwamen zestien Nepalese sherpa’s om het leven tijdens een expeditie.  De BBC filmde in de nasleep van het ongeluk hun nabestaanden.

    • Maartje Geels