Nieuwe communisten in Nepal leunen liever op China dan India

Verkiezingsuitslag

De historische winst van communisten en maoïsten bij de verkiezingen zal leiden tot een nieuwe koers in het arme Nepal.

Boven: De winnaars vieren feest. Onder: dorpelingen vlak voor het stemmen. Foto’s Navesh Chitrakar/Reuters, Prakash Mathema/AFP photo

Na twee stemronden en ruim een week natellen van alle stemmen werd dit weekend definitief duidelijk: in Nepal hebben de maoïsten (CPN) en de communisten (UML) een overweldigende meerderheid behaald bij de parlementsverkiezingen.

Dat is niet alleen slecht nieuws voor de zittende partij, het sociaal-democratische Nepali Congres, ook voor buurland India. De nieuwe regeringspartijen hebben meer op met China en de investeringsplannen van dat land. De leiders van de partijen lieten zich tijdens de campagne regelmatig kritisch uit over de invloed die India altijd al uitoefent in Nepal, omdat het bergachtige land van oudsher een natuurlijke buffer vormt met China.

Historische verkiezingen

De verkiezingen zijn historisch te noemen. Het is voor het eerst sinds Nepal in 2008 overging tot een federale republiek (nadat enkele jaren daarvoor het Koningshuis bijna was uitgemoord door de toenmalige, drugsverslaafde kroonprins) dat er daadwerkelijk gekozen wordt op basis van een nieuwe grondwet. Deze was er weliswaar in 2015 al, maar nog niet geïmplementeerd. In die grondwet staat onder meer dat regio’s meer invloed moeten krijgen op de landelijke politiek.

Behalve de 12,2 miljoen mensen die in een van de armste landen ter wereld konden stemmen voor een nieuw parlement, was het ook voor het eerst dat er regionale verkiezingen werden gehouden. Het ging daarbij om afgevaardigden voor 45 districten.

Hoewel het nog niet formeel bekend is gemaakt, ligt het voor de hand dat K.P Sharma Oli (65) van de UML, de nieuwe premier wordt voor de komende vijf jaar. Deze termijn kan een uitdaging genoemd worden in een land dat de afgelopen tien jaar twaalf regeringen had met premiers die er gemiddeld negen maanden zaten.

Oli was ook al premier van oktober 2015 tot augustus 2016. In de jaren zeventig sloot hij zich bij de communisten aan, toen leuzen als ‘de Voorzitter van China is onze Voorzitter’ en ‘de Weg van China is onze Weg’ nog in zwang waren.

Spoorlijn

De sympathie voor China die komend premier Oli dus al in zijn jonge jaren meekreeg, is niet de enige reden dat de banden met de grote noorderbuur verder worden aangehaald. India heeft van oudsher sterke banden met Nepal. Tussen de twee landen is een open grens, veel gewoonten komen overeen en in beide landen is het hindoeïsme de grootste godsdienst. Er is ook een keerzijde: India zou zich te veel bemoeien met interne politieke aangelegenheden.

Toen in 2015 bij een aardbeving negenduizend mensen omkwamen en tienduizenden Nepalezen dakloos werden, bleek dat niet India de helpende hand bood, maar China. Sindsdien heeft China flink geïnvesteerd in Nepal: er zijn plannen om spoorlijnen aan te leggen dwars door de Himalaya en er zijn beurzen beschikbaar voor Nepalese studenten. Wie het winkelcentrum van het vliegveld van de Nepalese hoofdstad Kathmandu binnenkomt, wordt verwelkomd met de woorden: ‘Made in China’.

Volgens Oli wil India de soeverniteit van Nepal ondermijnen – dit beweerde hij al tijdens zijn premierschap in 2016. Tijdens de laatste campagne gaf hij aan terug te willen naar de tijd dat Nepal economisch rendabeler zou worden. Dat streven zou met dank aan China opnieuw bereikt worden.