Opinie

De vrijheid van vrouwen is geen mannenzaak

Het idee van een ‘oosterse moraal’ waarover onderzoeker Hakan Külcü dit weekend schreef, doet vrouwen meer kwaad dan goed, betoogt Kamerlid Dilan Yesilgöz-Zegerius.

Illustratie Hajo

De NOS berichtte dit weekend over het bizarre feit dat vrouwen, vooral van Turkse en Marokkaanse afkomst, online aan de schandpaal worden genageld. Een slachtoffer beschrijft dat als je al een klein beetje inkijk hebt of make-up op hebt, je op het web als hoer wordt bestempeld. Uit vrees voor het oordeel van de gemeenschap duiken deze vrouwen vervolgens onder. Of ze worden gechanteerd, waarna er nog meer misbruik van ze wordt gemaakt.

Terecht werd er met veel verontwaardiging gereageerd op deze brute beperking van de vrijheid en zelfbeschikking van jonge meiden en vrouwen. In hetzelfde weekend stond een opiniestuk in deze krant waar een stuk minder aandacht aan is besteed (Integreer, maar met mate, O&D 16/12). En dat is gek. Want dit stuk verdedigt exact het sentiment waardoor deze vrouwen zo bruut in hun vrijheid worden beperkt.

Lees hier het stuk van Hakan Külcü: Integreer, maar met mate.

Hakan Külcü beschrijft in zijn betoog hoe moeilijk hij het vindt dat westerse meisjes vrij en ongegeneerd in een vol treinstel over seks praten. „Ik bedacht me dat als een oosters meisje dit hardop had gezegd in een treincoupé vol oosterse mensen, ze snel tot de orde zou zijn geroepen”, aldus Külcü. Volgens de schrijver is er juridisch niets mis met het gedrag van deze meisjes, maar getuigt het wel het verval van de moraal. „Een cultuur als de westerse die vrijheid als hoogste waarde in het vaandel heeft, raakt in ontbinding”, filosofeert Külcü erop los. Westerlingen zouden gemeenschapszin missen en de moderne mens geeft weinig om eer en eergevoel. Deze waarden zijn volgens Külcü hogere idealen die iedere eerbare vrouw zou moeten nastreven.

De ‘oosterse moraal’ waar Külcü zo op kickt, houdt in dat de eer van een vrouw gekoppeld is aan haar kuisheid en de eer van de man aan het hebben van kuise vrouwelijke familieleden. Een vrouw die zich niet aan de gedragscodes houdt, schendt de familie-eer en daarmee de eer van de mannelijke leden van haar familie. Het herstellen van de eer gebeurt niet zelden door onderdrukking, mishandeling, opsluiting, verbanning, verkettering of, in het ergste geval, een eremoord. Ondanks alle inzet van politiek, politie en justitie, blijken deze praktijken helaas zeer hardnekkig en komen ook in ons land nog steeds voor. De angst van de verketterde meisjes en vrouwen uit de NOS-reportage is dan ook zeer goed te begrijpen. Die moeten wij heel serieus nemen. Want deze ‘moraal’ zorgt ervoor dat meiden en vrouwen uit deze gemeenschappen niet hun eigen partner mogen kiezen, dat ze zich niet mogen kleden zoals zij dat wensen en dat zij zich niet vrij kunnen bewegen. Het is de ‘moraal van eer’ die hen gevangen houdt, hun vrijheid ontneemt.

Het herstellen van de eer gebeurt niet zelden door onderdrukking

Al decennia strijden vrouwen uit deze gemeenschappen voor zelfbeschikking, voor vrijheid en voor hun eigen individuele rechten. Gelukkig ook met steun van vele mannen die tegen deze middeleeuwse praktijken zijn. Voor de Külcü’s van deze wereld heb ik een boodschap: de vrijheid van deze vrouwen is niet onderhandelbaar en zou geen enkel moment afhankelijk mogen zijn van beklemmende sociale regels van welke gemeenschap dan ook. Of van bekrompen mannen die hun eigen eer en mannelijkheid afmeten aan de maagdelijkheid van hun vrouwelijke familieleden. Daar staan wij voor in dit land. Wij zullen deze vrouwen die onze steun nodig hebben, niet alleen laten. Totdat ook zij in een treincoupé luidkeels en vrij over seks of wat dan ook kunnen praten, zonder lastiggevallen te worden.

Lees ook: een selectie uit de lezersreacties op het stuk van Külcü: “Alsof moraal alleen bestaat als het door de gemeenschap is opgelegd.”