‘Gewoonten Spacey mochten deze film niet verpesten’

Ridley Scott

De Britse regisseur nam een radicale beslissing toen Kevin Spacey werd beschuldigd van wangedrag. Hij draaide alle scènes met de acteur van zijn nieuwe gijzelingsdrama ‘All the Money in the World’ opnieuw, maar dan met Christopher Plummer.

Christopher Plummer als Jean Paul Getty.

De Britse filmregisseur Ridley Scott (80) klinkt nog altijd geïrriteerd als hij vertelt over het moment, eind oktober, toen het seksuele wangedrag van acteur Kevin Spacey hem ter ore kwam. Ze hadden maanden samengewerkt aan het gijzelingsdrama All the Money in the World.

„Ik was verbijsterd”, zegt Scott in een gesprek met buitenlandse journalisten, direct na de eerste vertoning van zijn film. „Eerlijk gezegd rekende ik op een telefoontje van de heer Spacey. Maar er kwam niks. Geen woord, niet eens van zijn vertegenwoordigers. Dus was ik vrij om een radicale stap te zetten.”

All the Money in the World gaat begin januari in Nederland uit, maar de unieke wijze waarop de film werd opgenomen – of heropgenomen – is het verhaal van de dag. Want hoewel er al filmtrailers in omloop waren en de film af was, besloot Scott op de valreep Kevin Spacey (58) te vervangen door de alom geliefde Canadese acteur Christopher Plummer (88), ooit kapitein Von Trapp in The Sound of Music. De 22 scènes waarin Spacey optrad als oliemagnaat Jean Paul Getty werden in tien dagen opnieuw opgenomen. Die radicale stap was nooit eerder vertoond.

Nadat acteur Anthony Rapp eind oktober had verklaard als veertienjarige kindacteur seksueel te zijn belaagd door de filmster, was het hek van de dam: Spacey leek zijn omgeving jarenlang stelselmatig seksueel te hebben geïntimideerd. Netflix liet de acteur zonder pardon vallen en staakte de opnames van de serie House of Cards.

Scotts film, die vooraf gold als een Oscarkandidaat, dreigde meegesleurd te worden in het schandaal. Scott: „Vreselijk, want zoveel mensen hadden prachtig werk geleverd. Niet alleen de acteurs: de scenarist, cameramensen, decorbouwers en grimeurs. Het kan toch niet zo zijn dat de gewoonten van één persoon dat verpesten?”

Geen concessies

Dus deed Ridley Scott al Spaceys scènes over, die dan diezelfde dag in de film werden geplakt. Zonder concessies aan de opzet, kwaliteit en releasedatum, was het idee. Hollywood achtte dat onmogelijk, maar het lukte: All the Money in the World gaat in de VS vlak voor Kerstmis in première, op tijd voor de Oscars. En is al genomineerd voor drie Golden Globes, waaronder beste regie én beste bijrol voor invalkracht Christopher Plummer.

In All the Money in the World speelde Spacey de schatrijke oliemagnaat en kunstverzamelaar Jean Paul Getty. We zien Getty heel even in zijn jonge jaren, maar voornamelijk als eenzame oude man in 1973, wanneer zijn kleinzoon John Paul Getty III in Rome van straat wordt geplukt door maffiosi die 17 miljoen dollar losgeld eisen. Anders dan veel films van Scott (Blade Runner, Alien, The Martian) kent de film weinig actie of special effects: het is een intiem familierelaas over de ellende die grenzeloze rijkdom met zich mee kan brengen.

Scott wilde altijd al dat de rol naar Spacey of naar Plummer zou gaan, vertelt hij. „Ik dacht meteen aan Kevin en Christopher omdat de rol een grote mate van intelligentie vereist. Het is een karakterstudie. We zien hier geen ruimteschepen crashen, geen moordpartijen. Diepgang, slimheid, daar gaat het om. Dat hebben ze beiden.” Dat Spacey toch de voorkeur kreeg, had ook een commerciële achtergrond: „Mijn werk is bioscoopstoelen vullen. Kevin was buitengewoon bekend door House of Cards, dat maakte hem extra waardevol.”

Zodra Sony het groene licht gaf, ontmoette Scott Plummer in New York. „Hij zei dat het ‘about bloody time’ was dat ik het hem vroeg.” Ook de rest van het acteursensemble ging onmiddellijk akkoord. „Iedereen kwam terug, zonder betaling. Niemand hoefde te worden overtuigd.”

Geen kwestie van principe

Dat Spacey zo snel terzijde werd geschoven, was geen kwestie van principe, geeft Scott aan. Hij plande de nieuwe opnames niet zozeer om het wangedrag waarvan Spacey werd beticht. Met producent Dan Friedkin en Tom Rothman, de topman van Sony, was Scott er snel uit: een film met Spacey in de hoofdrol was gedoemd.

De houding van Scott blijkt nogal laconiek tegenover de gevallen titanen van Hollywood. Zo ziet hij geen reden de films van Weinstein of Spacey nu anders te waarderen. Alsnog veroordelen is belachelijk, denkt hij. „Hun kunst is hun kunst. Je moet dat los zien van gedrag. Werk is één ding, wat ze privé doen is hun zaak, tenzij het een jongere leeftijdsgroep betreft. Dan moet je optreden, oké?”

Scott zegt niet kwaad te zijn. „Ik heb het te druk. Ik kan het me niet veroorloven om ergernis toe te laten. Ik zet de knop om en kijk vooruit.” Ja, hij is blij dat er „een streep in het zand” is getrokken met zijn vervangingstruc. En tegen #MeToo is de regisseur van het feministische manifest Thelma & Louise (1991) natuurlijk niet. Maar hij plaatst er ook vraagtekens bij: „Of we nu direct verandering in Hollywood zullen zien?”

Lees ook: Christopher Plummer verving Kevin Spacey: Sony’s geslaagde wisseltruc

Later in het gesprek toont de regisseur zich iets hoopvoller. „De eenentwintigste eeuw is de eeuw van de vrouw. Je ziet op het nieuws en in Hollywood steeds meer machtige vrouwen, voor en achter de schermen,” zegt Scott. Goed, vrouwelijke regisseurs delven in Hollywood het onderspit. Ook dit jaar weer: Ridley Scott kreeg een Globe-nominatie, niet Dee Rees (Mudbound), Patty Jenkins (Wonder Woman) of Greta Gerwig, wier Lady Bird de hoogste score ooit haalde op recensiewebsite Rotten Tomatoes. Toch meent Scott dat de toekomst – óók die in Hollywood – aan de vrouw is. „Dit is een fase binnen een evolutie. Het gaat te langzaam, maar de vrouw zal zegevieren.”

All the Money in the World draait vanaf 11 januari in de bioscopen.