‘De ergste schade zit van binnen’

Mishandeld stel

Ronnie en Jasper Vernes-Sewratan werden op straat in elkaar geslagen. Homohaat?

Ronnie en Jasper Foto Frank Ruiter

Ronnie is al heel lang niet naar McDonalds geweest. Want de hele belevenis van een hamburger – mond open en happen – gaat natuurlijk verloren als je vijf voortanden mist. Een appel heeft hij om dezelfde reden sinds april niet meer gegeten. Eerlijk gezegd is hij behoorlijk klaar met het gedoe. „Kijk, zo’n chocolaatje bijvoorbeeld…” Hij pakt een bonbon uit het bakje op tafel, trekt met zijn wijsvinger zijn mondhoek naar achter om er met zijn kiezen een stukje vanaf te bijten.

Andere dingen die Ronnie de afgelopen acht maanden niet gedaan heeft: ’s avonds een drankje in de stad, voluit lachen en heel hard zingen in de auto zoals hij vroeger altijd deed. Ineens moet hij „overal op letten”, is hij hyperzelfbewust. Spreken gaat gelukkig beter. Hij slist niet meer zo erg als in het begin. „Maar je zult zien dat ik straks tanden heb en dan wéér opnieuw moet leren praten.”

Eind november stonden er bij Ronnie (31) en Jasper (35) Vernes-Sewratan voor de zoveelste keer journalisten en cameraploegen op de stoep. Justitie maakte toen bekend de mishandeling van het stel uit Arnhem, in april op de Nelson Mandelabrug, niet te beschouwen als een uiting van homohaat. De vier minderjarige verdachten zouden enkel worden vervolgd voor openlijke geweldpleging, discriminatie kon niet worden bewezen.

Voor ons staat vast dat er sprake was van homohaat. Wij zijn nergens bang voor.

Voldoende bewijs of niet: 2017 was het jaar waarin twee mannen uit Arnhem onderwerp werden van discussies over tolerantie en demonstraties tegen homohaat. De mediastorm begint met een Facebookpost. Op 2 april tikt Jasper: „Helaas zijn Ronnie en ik dan ook slachtoffer geworden van een hate-crime richting homo’s.” Hij beschrijft hoe ze die nacht na het stappen „geprovoceerd” werden omdat ze „min of meer hand in hand” liepen. Ze zijn „belaagd door een groep Marokkanen met een leeftijd tussen de 14 en 18 jaar”. En „helaas had een van de gasten dus een betonschaar bij zich”.

Als Omroep Gelderland dat weekend belt voor een interview, zeggen Ronnie en Jasper tegen elkaar: laten we het maar doen, mensen moeten dit horen. Al snel volgen de Gelderlander, de Telegraaf, het AD en Hart van Nederland. Op maandag zit het stel bij RTL Late Night aan tafel. Diezelfde dag heeft belangenorganisatie COC een brandbrief naar Den Haag gestuurd. Die zaterdag gaan, na een oproep van sportjournalist Barbara Barend, 2.500 mensen hand in hand de straat op om te protesteren tegen antihomogeweld.

Lees ook: ‘Vechtpartij in Arnhem legt vooral vooroordelen bloot’

Een rollercoaster

Dat één bericht zoveel los zou maken, hadden Ronnie en Jasper – vijf jaar getrouwd, veertien jaar samen – nooit verwacht. Bijna negen maanden later voelt het nog altijd alsof ze „in een rollercoaster zijn gestapt”, vertelt het stel op de grote grijze bank in hun nieuwbouwwoning. Zijn tanden heeft Ronnie nog altijd niet terug. „Ik dacht: ik ga naar een tandarts en krijg een paar nieuwe. Een beetje voegsel erop en klaar. Maar nee dus. Dan kom je erachter dat er geen kaakbot meer zit, dat ze dat eerst moeten transplanteren.”

Toch, vertellen de twee, zit de ergste schade niet eens aan de buitenkant. Er is een Ronnie van vóór en een Ronnie van na de mishandeling. Een Ronnie die wekenlang niets anders deed dan series kijken en slapen, die op zijn werk niet meer de gedreven, empathische teamleider is die hij was. Wie zijn naam intikt op Google, krijgt foto’s van betonscharen en zijn toegetakelde hoofd te zien.

„Uiteindelijk maakt dit ons sterker”, zegt Jasper. „Maar het is moeilijk je man in een depressieve periode te zien, vooral wanneer het lijkt alsof hij niets doet om er zelf uit te komen. Het zet je relatie onder druk.” Ronnie: „Jasper kon stappen maken, ik bleef hangen. Ik schrok heel erg toen hij zei: je bent jezelf niet meer, ik wil de oude Ronnie terug.”

‘Homofoob geweld’

Tijdens de regiezitting die deze dinsdag plaatsvond, kwam de term ‘homofoob geweld’ ter sprake. Volgens de officier van justitie ontbreekt weliswaar bewijs dat discriminatie of homohaat ten grondslag lag aan de mishandeling, maar dat betekent niet dat er van homohaat geen sprake kan zijn geweest. Er zijn alleen „onvoldoende aanwijzingen”.

De verdediging van de verdachten blijft volhouden dat de gebeurtenis niets met de geaardheid van de twee van doen heeft. Een van de jongens zegt dat het paar juist hém aanviel. Ook zou er helemaal geen betonschaar zijn gebruikt – dit zal nu nogmaals worden onderzocht.

Ik zou zeggen: laat ze lekker bij het COC meelopen, of helpen met het organiseren van de Gay Pride. Maar zo zal het helaas niet gaan.

Jasper laat weten dat hij en Ronnie vertrouwen hebben in een goede afloop. „Wij zijn nergens bang voor. Voor ons staat vast dat er sprake was van homohaat. We weten hoe die jongens ons hebben benaderd en welke woorden ze gebruikten” („vieze vuile homo’s”).

Spijt van wat er die nacht op de brug gebeurd is, hebben de verdachten volgens hem niet. „We hebben hun verklaringen gelezen, en een transcriptie van hun whatsappgesprekken…” Ronnie: „Daarin stond: ‘Die jongen is vijf tanden kwijt’ en als reactie daarop, in hoofdletters: ‘HAHAHA LOL’. Volgens mij heb je dan geen flauw idee van wat je een ander hebt aangedaan.”

Pas na 26 maart, als de rechtszaak inhoudelijk wordt behandeld, zullen Ronnie en Jasper weer rust vinden, denken ze. Dat de vier verdachten – die overigens niet allemaal een Marokkaanse achtergrond hebben – vanwege hun leeftijd vrijwel zeker een lage taakstraf zullen krijgen, vinden ze niet per se erg. Het gaat ze om het principe. Ronnie: „Ik zou zeggen: laat ze lekker bij het COC meelopen, of helpen met het organiseren van de Gay Pride. Maar zo zal het helaas niet gaan.”

De komende maanden zullen Ronnie en Jasper gaan meewerken aan een voorlichtingsproject voor middelbare scholen over zinloos geweld. Ronnie is vastberaden tijdens de zitting gebruik te maken van zijn spreekrecht. Jasper: „Maar als dat allemaal voorbij is, gaan we op vakantie.” Ronnie: „Ja, dan moeten we echt even schoon schip maken. De rechtszaak moet behandeld zijn, ik moet tanden hebben. En dan kunnen we verder.”

Lees ook: Slachtoffer Arnhem: ‘Ze hebben al mijn voortanden eruit geslagen!’
    • Anne-Martijn van der Kaaden