Albumoverzicht: De eigenzinnigheid van N.E.R.D., een ondermaatse Eminem

De muziekrecensenten van NRC beoordelen de nieuwe albums van deze week, met onder meer N.E.R.D., Eminem, Kralis en Peteris Vasks.

  • ●●●●

    N.E.R.D.: No_One Ever Really Dies

    N.E.R.D.Pop: Een door weinigen geëvenaarde eigenzinnigheid. Dat was muziektrio N.E.R.D., ofwel Pharrell Williams, Chad Hugo en rapper Shay Haley. Wat klonken uitzonderlijk geproduceerde hittracks als ‘Lapdance’ (2002) en ‘She Wants To Move’ (2004) nieuw en spannend: een subliem gevoel voor pop, een regiment aan bijzondere beats, niet te definiëren geluidjes, uit de rock en hiphop geleende brutaliteit en geestdrift en voor alles altijd dansbaar.

    Tot het vormloze laatste album Nothing in 2010 - de titel gaf het al een beetje weg. Pharrell Williams groeide solo uit tot jubelend urban-idool wiens lichtvoetige falsetzang hits als ‘Happy’ en ‘Get Lucky’ kleurde. En N.E.R.D. dommelde rustig in. Om na zeven jaar weer wakker gekust te worden door diezelfde Williams, die zich plots realiseerde toch liever in groepsverband muziek te maken. N.E.R.D sloeg weer aan het knutselen: het oude procedé, hedendaagse opnametechniek en een ruimer blikveld.

    No_One Ever Really Dies, een acroniem van N.E.R.D, is een sterke herstart. Een vrolijk, doordacht en bij vlagen origineel album dat opnieuw overloopt van tamelijk vervreemdende beats, meedogenloos catchy ritmiek en rare loops en twists, zoals in ‘Rollinem 7s’ met André 3000, of het fascinerende ‘Kites’ met Kendrick Lamar en MIA.

    N.E.R.D. wil nog altijd feesten, maar toont in nieuwe vorm ook strijdlust en protest. Zo wordt de soul in ‘Don’t Don’t Do it’ steeds gejaagder met Williams’ uitroep van Amerikaanse steden waar zwarte Amerikanen door politiegeweld zijn omgekomen. En zakt president Trump als graaier zachtjes weg in het zompige ‘Deep Down Body Thurst’.

    Maar het zijn vooral de prominente (rap)gasten die dit album een flinke zwiep geven. Zoals de rauw klinkende Rihanna in het briljant elastieken ‘Lemon’. Tot de bijdrage van Ed Sheeran aan het slot komt in een leeg, lui reggaevehikel: volstrekt zinloos. Amanda Kuyper

  • ●●●●●

    Eminem: Revival

    EminemPop: De rapflows van Eminem passen op Revival vaak nauwelijks op de beats – het is alsof zijn focus op raptechniek volledig is losgezongen van de poprefreinen en middelmatige muziek. Hij varieert tussen het opdienen van ouderwets puberale rap, meer maatschappijkritische nummers en zich larmoyant in zijn eigen sores wentelen, zonder ooit echt richting te kiezen. Twintig jaar na de Slim Shady EP ligt niet de moeder van zijn baby bij Slim Shady in de kofferbak maar Ivanka Trump. Tja. En waar Eminem zijn privilege als witte rapper vroeger in een punchline verpakte, rapt hij nu ellenlange lappen tekst waarin hij herhaalt wat andere rappers al zoveel scherper deden.

    De rapper goochelt nog steeds onnavolgbaar met lettergrepen en cadans, stipt nog maar eens het verschil aan tussen zijn gruwelijke fantasieën en hoe hij daar in de werkelijkheid op wordt aangesproken, en kijkt in een sterker tweeluik aan het eind van het album terug op fouten die hij in zijn leven maakte. Maar door de ondermaatse beats, geforceerde flows, dramatisch bedoelde strijkers en pianotonen, saaie en bleke poprefreinen, lege tegelspreuken, provocerend bedoelde maar sneue seksrijmpjes en het schrijnende gemis van de humor, daadwerkelijke opstandigheid en invoelbare emotie, en de venijnige bravoure van weleer, is Revival voor de liefhebber van Eminem-in-topvorm een lange, behoorlijk zware beproeving. Saul van Stapele. Lees verder: De creatieve neergang van Eminem

  • ●●●●●

    Peteris Vasks: Laudate dominum, Latvian Radio Choir, Sinfonietta Riga & Sigvards Kļava

    Peteris VasksKlassiek: Het is oneerlijk om Peteris Vasks de Letse Arvo Pärt te noemen, daarvoor is zijn muziek te eigen en te persoonlijk. Maar overeenkomsten zijn er wel, vooral in zijn koormuziek: ook bij Vasks (1946) hoor je trage tempi, lange noten, klaaglijk dalende melodieën, ondubbelzinnige totaliteit en een van twijfel gespeend geloof. Dirigent en vooraanstaand Vasks-interpreet Sigvards Kļava heeft met het Lets Radiokoor en Sinfonietta Riga een album gemaakt met vijf recente religieuze koorwerken van Vasks. Zoals je van de beroemde Letten mag verwachten is de uitvoering fantastisch en bij momenten weet Vasks je te vervoeren – bijvoorbeeld met het verstilde slot van ‘Lord, open your eyes’, en het daaropvolgende ‘The fruit of silence’ (beide op tekst van Moeder Teresa). Toch ligt eenvormigheid op de loer. Bovendien etaleert Vasks in zijn koormuziek een nadrukkelijkheid die bij mij niet steeds goed valt, hoe oprecht zijn geëxalteerde D-majeurakkoorden ook zijn. Ze onttrekken de verfijnde, schijnbare eenvoud van deze Letse passiemuziek aan het oog. Joep Stapel

  • ●●●●●

    Krallice: Go Be Forgotten

    KralliceMetal: Het is altijd opletten geblazen bij Krallice. Hun zevende en achtste album, Loüm en Go Be Forgotten, kwamen afgelopen twee maanden tijd in eigen beheer zonder promotionele fanfare plotseling uit. En nummer zes (Prelapsarian) was nog niet eens een jaar oud. Toch is niets wat de New Yorkers doen overhaast. Voor de experimentele metal van Krallice, die in geen enkel subgenre goed past, heeft elke noot op een goudschaaltje gelegen. Innovatief, maar tegelijk vaak behoorlijk ondoordringbaar en cerebraal - met uitzondering van de afgelopen jaar uitgebrachte indrukwekkende, maar korte EP Hyperion. Zo niet op het uitzonderlijk rijke Go Be Forgotten, waarop alles wat de band probeert werkt - zelfs de cover van de totaal obscure, Amerikaanse metalband Beastlor als openingsnummer van het album.

    Het draait bij Krallice nog altijd om natuurwet-brekende tempowisselingen, complexe riffs, het drumwerk van Lev Weinstein en de onwaarschijnlijke snelheid waarmee dat allemaal is uitgevoerd.

    Maar op Go Be Forgotten houden smaakvolle synths de chaos in bedwang. Soms vallen de gierende gitaren zelfs helemaal stil en word je als luisteraar omwikkeld in een warme deken van ruimtegeluiden. De manier waarop Krallice zo’n intense atmosfeer oproept binnen zulke fijn gesponnen muziek is spectaculair. Peter van der Ploeg

  • ●●●●

    Le Concert Spirituel o.l.v. Hervé Niquet: Händel: Messiah 1754

    Le Concert Spirituel o.l.v. Hervé NiquetKlassiek: Zo’n dertig jaar terug overdonderde de Brit Christopher Hogwood de klassieke wereld met zijn authentieke Messiah, wendbaar en bruisend van de dramatiek. Want het werk geldt dan wel officieel als oratorium, een Bijbelse vertelling op muziek, maar - zo vindt de Franse dirigent Hervé Niquet - laten we elkaar niet voor de gek houden: Händels Messiah is een opera, een sacrale opera. In zijn eigen tijd kreeg de componist de Engelse geestelijkheid er al mee op de kast, omdat hij het waagde de komst van Christus theatraal te verklanken. Niquet legde de inmiddels wat gedateerde Hogwood-versie onder het vergrootglas. Wat opvalt is de rol van de koren als stuwende krachten van het drama, dat nog niet zo eenvoudig te duiden is, want anders dan andere Händel-oratoria, Saul of Jephta bijvoorbeeld, kent de Messiah geen handeling. Maar Niquet brengt het drama muzikaal zo beeldend tot leven dat je bijna van het puntje van je stoel schuift. Joost Galema

  • ●●●●●

    Miguel: War & Leisure

    MiguelPop: De Amerikaanse zanger Miguel combineert een Mexicaanse afkomst met ‘straat-soul’ uit Los Angeles, een mix van rauw klinkende gitaar en keyboards, met zoetgevooisde liefdeswensen. Daar weeft hij op zijn nieuwe album War & Leisure, nog wat Latin-invloeden doorheen. Het geheel is afwisselend en ambitieus. Niet alleen de muziek schiet alle kanten op, ook zijn zang transformeert van gloedvol naar grappig in de ad-libs, van lenig naar kwetsbaar. Die laatste emotie staat hem het best: in ‘Now’ en ‘Harem’ zingt Miguel gevoelig en zonder vertoon.

    Maar hoe bont ook, War & Leisure blijft achter in de melodieën. De zonnige Latin-klanken van ‘Caramelo Duro’ maken het nog geen memorabele song, en hoe lichtvoetig het Prince-achtige ritme in ‘Told You So’ ook tikt, het effect is niet opzwepend. Afsluiter ‘Now’, een diep doorvoelde observatie over de ‘CEO van de vrije wereld’ die mensen wil buitensluiten, is het hoogtepunt van een wisselvallig album. Hester Carvalho

    • Len Maessen