Actiegroep filmt stapels dode hennen

Dierenmishandeling

Pluimveehouders reageren verontwaardigd op beelden die misstanden tonen in hun sector. Maar de actievoerders zeggen: eet geen eieren meer.

Dit beeld is van de actievoerders. Ze hadden hiervoor geen toestemming. Foto Actiegroep Ongehoord

Het zijn misselijkmakende beelden die actievoerders stiekem hebben gefilmd bij negen kippenboeren. We zien stapels dode leghennen. Andere dieren liggen in kruiwagens en tonnen of los in de stal, overlopen door andere kippen. Er zijn ook zieltogende dieren, zieke en gewonde hennen, onder te verdelen in manke dieren, deels kaalgepikte exemplaren en uitgemergelde hennen, vel over been.

„Dit zijn misstanden”, zegt Johan Boonstra, woordvoerder van de actiegroep Ongehoord, die de filmpjes toegespeeld kreeg en deze woensdagmiddag publiceert op de eigen website. De beelden zijn de afgelopen anderhalf jaar geschoten, veelal bij „vooraanstaande” pluimveehouders die geregeld in de publiciteit treden en veelal niet te beroerd zijn om te vertellen dat het met het dierenwelzijn van legkippen in Nederland wel goed zit.

NRC heeft de filmpjes gezien, de actiegroep zegt in te staan voor de authenticiteit. De actiegroep maakte eerder „undercover” beelden in varkensbedrijven en nertsenhouderijen. Boonstra: „De openheid van de kippensector is beperkt. Meestal krijg je alleen wat uitloopruimte te zien. Die beelden stemmen niet overeen met wat wij hebben gefilmd. En ook niet met wetenschappelijke rapporten, waarin veel wordt geschreven over ‘uitval’ en het pikken van elkaars veren.”

De beelden zijn veelal ’s nachts gemaakt, zonder toestemming van het bedrijf. Boonstra: „Wij doen dit om de discussie over het bestaansrecht van de eierindustrie los te maken. Als er zo veel dode dieren in de stallen liggen, en als het normaal is dat 8 tot 15 procent van de leghennen sterft, wat is dan nog het bestaansrecht van deze industrie? Kippenhouders beginnen vaak over nieuwe welzijnssystemen, en dat je die goed kunt invoeren als de consument maar bereid is meer voor een ei te betalen. Maar die andere systemen zijn niet per se een verbetering. Zo zijn dieren met meer vrije uitloop veel vatbaarder voor ziekten en predatie.” Het heeft volgens de actievoerders weinig zin om, bijvoorbeeld, nog maar de helft van de eieren te produceren. „De meest logische oplossing is: geen eieren meer eten.”

Lees ook over beelden die de klokkenluider van Tielt maakte om misstanden in een varkensslachterij te kunnen filmen.

De pluimveehouders zijn verontwaardigd. Om te beginnen omdat de beelden „illegaal” zijn gemaakt. „Dit is inbraak”, zegt Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. „Deze mensen zijn zich kennelijk niet bewust van de risico’s die ze veroorzaken. Er is een dreiging van het hoog pathogene vogelgriepvirus. Dat betekent een groot gevaar op insleep van virus.” Er waren vorig jaar negenhonderd leghennenbedrijven in Nederland, met gemiddeld ruim 40.000 dieren. „Helaas worden dieren weleens ziek en er sterven, net als in een stad met 40.000 inwoners, ook dieren op zo’n aantal.”

Nederland doet het mondiaal gezien heel goed, zegt De Haan. „De uitval is vrijwel nooit hoger dan 8 procent.” Dat leghennen gewond of kaal zijn, kan allerlei oorzaken hebben, zegt ze. Er kan zijn gefilmd tijdens het „detoxen”, het op dieet zetten, van dieren tijdens de fipronilcrisis. Het kan ook te maken hebben met veren pikken, door hennen waarvan de snavel niet is geknipt. „Maar dat is speculatief.” Ongeveer 70 procent van de legkippenhouders laten snavels onbehandeld, omdat Duitse supermarkten daar om vragen. Er is ook een wettelijk verbod in de maak.

Tijdens NVWA-inspecties, anderhalf tot twee jaar geleden, was 23 procent niet op orde. Meestal voldeed het stalsysteem niet aan de regels. Scharrelmatjes ontbraken of het risico op verwondingen was te groot. Bij twee bedrijven werden dode dieren niet direct uit de stal verwijderd. De Haan: „Iedere pluimveehouder loopt dagelijks meerdere keren door de stal. Dode dieren worden in een koelcel apart gehouden en voor destructie aangeboden.”