Column

Vlak voor Kerst duikt de voltooid leven-geest alweer op

De Haagse Stemming Vandaag is dag 54 van kabinet-Rutte III. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Goedemorgen! D66 wil druk op de voltooid leven-discussie houden. Minister Grapperhaus koos een opmerkelijke constructie om zijn belangen te laten behartigen. En hoe groen is dit kabinet echt?

LEVENDE DISCUSSIE: De kwestie ‘voltooid leven’ werd tijdens de formatie nog zorgvuldig gepacificeerd in voorzichtige zinnen over onderzoek en een “brede maatschappelijke discussie”. Maar, vindt D66-Kamerlid Pia Dijkstra: het kabinet moet haast maken met dat onderzoek. Precies een jaar nadat ze haar initiatiefwet Voltooid Leven presenteerde, maakt ze vandaag in een interview met NRC duidelijk dat van afstel geen sprake kan zijn: binnen anderhalf jaar wil ze resultaat zien. De wet wil ze vervolgens nog in deze kabinetsperiode indienen, waarbij ze pikant genoeg al weet dat ze er “geen specifieke leeftijd” in wil hebben. “Lijden aan het leven dat al heel lang duurt, dat kan ook bij jongere mensen.” Op korte termijn zal Dijkstra’s geestdrift voor weinig problemen zorgen, maar een herinnering is dit wel: het spook van de voltooid leven-discussie zal deze hele kabinetsperiode blijven opduiken.

OP AFSTAND: Voor beginnend ministers moet het een bijbel zijn: het blauwe boek. Daarin staan alle regels voor bewindspersonen, ook hoe ze met zakelijke belangen moeten omgaan. Soms roepen die regels vragen op: kun je je privé-belangen bijvoorbeeld laten bewaken door mensen die betrokken zijn bij bedrijven die voor jouw ministerie werken? Minister Ferdinand Grapperhaus koos voor die constructie, blijkt uit een inventarisatie van NRC-redacteuren Mark Lievisse Adriaanse en Merijn Rengers. Officieel mag het, maar moet je het ook doen? Hoogleraar integriteit Hans van den Heuvelnoemt de constructie van Grapperhaus “onhandig en onnodig”.

ROTTERLO?: Het waren 24 onvergetelijke uren en toen trok Geert Wilders de lijsttrekker voor de Rotterdamse PVV Géza Hegedüs alweer terug. En dat terwijl Rotterdam tijdens de gemeenteraadsverkiezingen juist de frontlinie voor de PVV moest worden, waarvoor Wilders de kandidaten zelf zou uitzoeken. Heel treurig, noemde Joost Eerdmans van Leefbaar Rotterdam de kwestie gisteren bij Buitenhof, met zoveel melijvolle woorden dat je je kunt afvragen hoe serieus die partij de concurrentie van de PVV nog neemt. Sowieso gaat het met de voorbereidingen moeizaam: in Zuid-Holland liep het door toedoen van de partijtop ook al mis op Goeree-Overflakkee, vertelde het onlangs opgestapte PVV-Statenlid Jan Zwerus in een interview met NRC. Dit weekend zocht Wilders zijn Europese vrienden op in Praag, daar kreeg hij alleen van de buitenlandse pers aandacht voor zijn uitspraken over een “Trump style muslim ban”.

DE NORMAALSTE PREMIER: Voor het eerst in jaren maakt Wilders ook geen kans om vanavond door het publiek van EenVandaag verkozen te worden tot Politicus van het jaar. Ook premier Mark Rutte is niet genomineerd, daarover verbaasde columnist Tom-Jan Meeus zich dit weekend. Immers, “je hoeft geen VVD-aanhanger te zijn, of aanhanger van zijn beleid, om te begrijpen dat de premier vakwerk heeft geleverd”. Waarschijnlijk zijn we hem te normaal gaan vinden, denkt Meeus, iets dat Rutte zelf waarschijnlijk zou verheugen. In de laatste uitzending van Tros Kamerbreed was de premier optimistisch: de kiezer heeft volgens hem “nog geen tabak” van hem. Een kleine nederlaag dreigt in 2018 niettemin, denkt Meeus: de afschaffing van de dividendbelasting zou zomaar kunnen sneuvelen. Misschien wel door toedoen van Rutte zelf.

DE NONCHALANTSTE MENS: Wel genomineerd voor de verkiezing van Politicus van het jaar is Klaas Dijkhoff, die dit jaar een interessante cv-ontwikkeling doormaakte van staatssecretaris en officieuze campagneleider via minister tot nu VVD-fractievoorzitter. Eerder won hij al de tv-quiz De Slimste Mens en de verkiezing van bestgeklede man. In een terugblik beprak hij met Emilie van Outeren dit weekend de “redelijk absurde samenvatting van de gebeurtenissen in één jaar”. Dijkhoff straalt vooral veel nonchalance uit. Zijn reactie toen de premier hem belde om Jeanine Hennis te vervangen als minister van Defensie: “Oh, nou, da’s goed.”

WAT WIJ LEZEN/LUISTEREN: Kabinet Rutte III moet het groenste ooit worden, maar wat dat precies voor het klimaatbeleid inhoudt is onduidelijk. Waar blijft dat klimaatkonijn, vroeg Marike Stellinga zich dit weekend af, en vooral: wie gaat dat betalen? Ook in onze podcast Haagse Zaken bespreken we deze week de groene ambities. De conclusie daar: ja, Rutte III is het groenste kabinet, maar dan vooral omdat de lat bijzonder laag lag en eerdere kabinetten altijd te weinig deden.